| 1 |
Нютагай эхэнэрнүүд эблэржэ, хонинойнгоо нооһо ээрэжэ, хүнжэл, шэрдэгһээ эхилээд, бүри нооһо шэрэжэ, хубсаһа хунар бүтээжэрхихэ шадабаритай болоо. Хилгана хүрэжэ ерэһэн айлшад нютагай дунда һургуулиин багшанарай болон һурагшадай хүсөөр байгуулагдаһан хизаар ороноо шэнжэлгын музей орожо хараха аргатай юм байна. Тэндэ буряад арадай түрүү хүбүүдэй нэгэн - мүнөөнэй Монгол орон, Буряад Улас байгуулгада тон ехэ үүргэ оруулһан хубисхалшан Элбэг-Доржо Ринчиногой ажаябуулгада зорюулагдаһан аргагүй һонин булан түхеэрээтэй. Үшөө тиихэдэ арадай уран зураашан Солбон Ринчиновэй алтан биирэ дороһоо мүндэлһэн зурагууд музей гоёор шэмэглэнэ. Юрэдөө, харуулха, хөөрэхэ юумэн олдоод лэ байха юм. Мүнөө жэл хура бороотой байжа, Баргажан ехэ мүрэмнай эрьеһээ халижа, Хилгана нютаг хүрэхэнь бэрхэтэй болоод байна гэжэ урдахи дугаарта гараһан зураглал соогоо дуулгаа һэмди. Энээнһээ боложо, аяншад тиишээ ошохо ямаршье аргагүй болоходонь, Надежда эгэшэ анханайхидаал адли Баргажанайнгаа хиидтэ өөрөө онгосоор уһаяа гаталжа ошоод, хүндэтэй айлшадтаа һонин хөөрөөгөө дэлгэнэ. |
| 2 |
Дүрбэн үдэрэй туршада тусхай һуралсал гаража, гутал оёхо дадал шадабаритай болоһондоо олзуурхан омогорхоноб. Гартаа дүйтэй, шадамар бэрхэ ударидагшын һургаал заабари доро нооһоной онсо оньһыень мэдэхэтэй бологдоо. Уужам Буряад ороной Хурамхаан нютагта тоонтотой, мүнөө Улаан-Үдэдэ ажаһуудаг Поселёнова Софья Будаевнагай ударидалга доро бүлэг зон һуралсал гарабабди. Нюдөөрөө энеэбхилһэн урихан ульгам харасатай, ажалай баян дүршэлтэй багшадаа, Наташа басагандань баярые хүргэхэ дуран хүрэнэ. Уран урлалда һургажа, үнэтэ һургаалыень бэедээ шэнгээн абажа, гутал оёхо талаар эрдэм мэдэсэеэ дамжуулан заажа үгэһэндэнь угаа баяртайб. Үнгэтэ утаһа барижа нэхэхын хажуугаар үшөө нэгэ - өөрын гараар, нооһоор урлан бүтээхэ онол аргаар һуралсал хэгдэбэ. Хүйтэндэ дааруулхагүй, дулаанда шииг татахагүй, хүйтэндэ дороһоо хайрахагүй гуталай «амта танибаб». Мүнөө хүдөөгөөрхин хонинойнгоо нооһо ба арһа хэхэ газараа оложо ядана. Магад, иимэ һургуулинуудые гараһан зомнай ерээдүйдэ үргэн үйлэдбэри түхеэржэ болохо аалам. |
| 3 |
Түүхын нилээд олон «сагаан толбонуудые» элирүүлһэн хизаар ороноо шэнжэлэгшэ мэдээжэ Батожап Раднаевай һанамжаар, Наян Наваа гэһэн дуун ганса хори арадай бэшэ. Баргажанай үргэн талануудаар энэ дуун баһал дуулалдаһан. Дуулалдаһан гэхэдээ, энээн тухай хөөрэхэ, мэдэхэ зоной тоо үсөөржэл байна. Тиибэ яабашье мүнөөшье энэ дуун тухай дуулаһан зон олон. Манай уулзаһан хүнүүдэй хөөрөөгөөр, энэ дуу Хурамхаанай Угнаасайда, Баргажанай Хилгана, Үлэгшэхаан нютагуудта дууладаг байһан. Уулзалгануудай дүнгүүдээр, энэ дуу гансашье хори угсаатанай «галзууд» обогтон хадагалжа ябаа бэшэ гэжэ элирээ. Шэнжэлгынгээ эхиндэ иигэжэл бодожо байгаабди. Энэ дуу эхирэд ба булагадууд болон бусадшье обогуудай түлөөлэгшэд мэдэхэ байна. Оло дахин урагша - хойшоо нүүһэнэй гү, али хада гаталбал, Яруунын хори буряадуудта дүтэ байһанһаа гү гэжэ тайлбарилха хэрэгтэй. Хурамхаанһаа гарбалтай Буряадай мэдээжэ зүжэгшэн Михаил Елбоновой «Будамшуу» зүжэгтэ дуулаһан дуун уртын дуунай мүрнүүдэй олондо танигдаха болоһонойнь шалтаг боложо магад. |
| 4 |
Ерээдүйн артистын аба эжынь үнэн дээрээ зүжэг нааданда, дуу хатарта нэгэшье һожоргүй байһан аад, Мэдэгма эжынь түрүүшын хүбүүнэйнгээ умай соо байхада, өөрөөшье мэдэнгүй, ехэл театр ябадаг болошоо. Шэтэ хотодо байдаг гэр бүлын эжы Мэдэгма Очирова Зүүн Сибириин технологическа дээдэ һургуулида заочно һуралсал гарадаг байгаа, тиимэһээ сүлөө сагтаа театр руу харгылдаг болоо. Мүнөөл һанахада, зүйтэйл зүгнөө хаш - түрүүшын алхамууд байгаа ёһотой, - гэжэ Александр Очиров үргэлжэлүүлнэ. Улаан-Үдэ зөөжэ ерээд, Эрдэмэй эхин һургуулида ороогүй байхадань, «Квартал дэнс» бүлгэмэй хүтэлбэрилэгшэ Светлана Шернева хүбүүнэймнай гар хүлыень, бэеынь сэгнэжэ хараад, «хатартал ябуулха байгаат» гэжэ зүбшэһэн байна. Тиигэжэ Эрдэмнай түрүүн эстрадна хатарай «Квартал дэнс» бүлгэмдэ ябаад, удаань хореографическа училищида ороо. Тиигээд лэ баледэй артист болоол даа. Мэргэжэлэйнгээ тусхай шалгалтануудые ганса табаар тушаагаа. Хореографическа училищиин һурагшад эбтэй эетэй бүлэ мэтэ. Ехэ дүтөөр харилсан һурадаг. Хүбүүмнай ехэ дуратай ябадаг һэн. |
Комментарии