| 1 |
Илʼ нерня ӈарка яӈгамʼ мэць миндарха. Яляʼʼ, ирийʼʼ, поʼʼ ӈод нисьʼ нултанʼʼ нерняриʼʼ миӈаʼʼ. Тамна нисьʼ ӈахакуна едэй помʼ ядабтавась хамякуваць. Сидя ёнарʼʼ няхарʼʼяӈганя помʼ ӈатеваць. Теда маниесь: тандая товы едэй похона маля нябимдей ирийʼ илеваʼʼ. Товы похона маняʼʼ илесь яханана хуркариʼʼ ӈарка серʼʼ таневнда. Нянэювна культурахана манзаранаʼʼ нинаʼʼ сиднаʼʼ маймбтеӈгуʼʼ. Тикахадʼ сяӈговы илевыʼʼ нинаʼʼ, хуний пудандоʼ ӈарка сарпямʼ хаевы, тарця нинаʼʼ соʼʼяма яляханандоʼ тензебтеӈгунаʼʼ. Пыдоʼ нямнандоʼ вадина хэтгуваʼʼ. Тарця хибяриʼʼ юрбась ниʼʼ тараʼʼ. Ӈопой тарця нява Евгения Андреевна Соболева. Пыда илда ямбʼ нивысьʼ ӈаʼʼ. Няхарʼʼ юʼʼ самляӈг понанда яӈгумысь. Хэбиць илӈгананда сертавэда тянё нисьʼ ӈа. Пыда няданда теда танеда, мэбета «Хаярмʼ» нюбета ансамбль миӈа, ханяна самляӈг юʼʼ поʼʼ ямбан ӈацекыʼʼ тараʼʼ. Илеванда ямбан Евгения Соболева ненэциеʼʼ фольклормʼ маʼʼламбись, ханяримна ӈэдалёрць ненэцяӈгатʼ невхы ярабц, хынабц, сюдбабц падбись. Хусувэй сертамбада манзаяда ивнянда ӈэвысь. |
| 2 |
Сиʼʼив яӈганя похонанда Архангельскʼ мартʼ тоходанвась ӈэдалавыць. Тикы ӈарка маркана тет поʼʼ ямбан музыкальный училищехэна тоходанась. Дирижерско-хоровой отделениемʼ ёльцесь Няръяна мартʼ тось. Округна еркы маркана культураʼ хардахана хоровой кружокʼ манзаямʼ пявысь. Тикыʼ пуд музыкальный школахана тохолкодаӈэʼ тарась, Дом народного творчества мякана методист манзаямʼ минревысь. Ленинград маркы Герцен нювмʼ нюбета институтхана манзаравы Т.Ф. Петрова-Бытова Няръяна мартʼ турманда мальӈгана Евгения Соболева няювʼ ненэцие сюдбацмана тарабцомʼ масьтевэхэсь. «Добрый великан» нюбета сюитамʼ тенадʼ мэʼʼӈадоʼʼ. Евгения тохолкова сермʼ саць харвабтадась, училищеʼ пуд сидя поʼʼ ямбан Ленинград маркана консерваторияхана тоходанась. Таняна тоходанвамда ёльцесь пуня яханда тэвыць. «Хаяр» ансамбляна сермʼ пэртя манзарась, балетмейстерӈэʼ тарась. Тамальӈгы похона Евдокия Хатанзейская няювʼ ӈобнзер манзараӈаханзь. Ӈобкана сертавыʼʼ манзаидиʼ таняць. Евгения Андреевна нюдякоця некоця ӈэвысь, ябтакоця. |
| 3 |
Семьясавэй мюсерӈаваць, тамальӈгана саць сава ӈэдархась. Маӈгартаӈгу нинʼ хардахана илебʼ сава ӈэдакы. Ӈэсыхына илева нямна ирʼ нисьты ядэрʼ, нисьтыва манʼ – хардахана илебʼ сава ӈэдакы. Лакамбой деревнянʼ тутанʼ ӈаврадабтʼ хосеявась, ирʼ таминда хойʼ нямна ядэлаӈгуʼʼ, пуняʼ хэванʼ харвасетываʼʼ. Ӈацекыʼʼ каникултоʼ ёльцеʼ тэвась хоянʼ мякандоʼ парумбаӈгуʼʼ. Сырэй мальӈгана хосеявась тобнана ёлкартанʼ хаёванʼ нисьтыʼʼ харваʼʼ. Мятʼ хэванʼ харвасетыʼʼ. Масьтыʼʼ: ӈэдалаханаʼʼ, ӈэдалаханаʼʼ, мякана хэхэваʼʼ ӈоб, ёлька ниʼʼ тара маняʼʼ нянанаʼʼ. Ӈацекынʼ ӈокаць, ӈобʼ яӈганям вадаманзь. Теда пыдоʼ мал ӈарка хибяриʼʼ, няхар неʼʼ нювʼ маркана илеʼʼ. Маньʼ неʼʼ нюнʼʼ хэвхана илесетыдмʼ. Елена Елисеевна не нюв, теда тоходанвась хаясь, пыда хасава нюкцямда теда пэрӈадмʼ. Культурана манзара, теда манзаравахана высшей образованиеʼ тара, ӈодьбянда тоходана. Маркана илева ибʼӈод ханьʼ сава ӈа. Мякана иба, яӈга тодаламба ниʼʼ тара. Угольʼ пэрць ниʼʼ тара. Ита кранхадʼ миӈа. Харванʼ япда и, харван епьда итап мэӈгунʼ. |
| 4 |
Ассоциацияна съезданʼ ӈэ-сыхыд хибяриʼʼ турӈаць, хуний харто ӈэсынандоʼ отделения манзаямʼ пэрӈа. Хонгурейхадʼ Надежда Аркадьевна Канюкова товысь. Пыда тарця вадиʼʼ хэтась. Канюкова: Маньзьванʼ ихинян саць сава ӈэдарха. Нябимдей съездхана мэмʼ, тамальӈгана хибяриʼʼ саць поеʼʼларбиць. Теда маниесь: малʼʼ ӈобкана манзараʼʼ. Тейʼ яля маняʼʼ администрацияна манзаранахаʼʼ, депутатʼʼ няюв тэворӈаваць. Хибяна хурка хонарковидоʼ таняць, хусувэйва хонаркусь. Маньʼ вадамʼ мэʼʼӈамась ӈацекына еʼʼэмня. Маняʼʼ ӈэсынана школава ӈарка ниʼʼӈа, ӈацекына тамна нерня самлязимдей классхадʼ тоходанвась Оксинонʼ тэворӈаʼʼ. Ныланава яляхана хардахандоʼ тованʼ харвасеты, яӈга ӈацекыʼʼ тэволава транспортдоʼ яӈгу, хартоʼ есянатоʼ турӈаʼʼ. Пуняʼʼ нерня ӈэдалёрць ирийханда сяӈок есяʼʼ тара? Маньʼ юнрамась: тарця серʼ ханзерʼ таслабʼ сава ӈэдакы? Сидя не нюв ӈэдалёрӈаха, есяʼʼ ӈокавна ханʼʼӈа, ирийханда тет ёнарʼʼ селкойʼ тара. Нисяндиʼ хардахана мэвабʼ тамна ханзерков ӈэсьты, харта хосеяӈгуда. Нисядоʼ хойхана мэвабʼ, тикахана хибяримʼ пюртанʼ ӈацекыдʼ ханабнанда. |
| 5 |
Тыʼʼпэртяʼʼ ненэциена хуркари выӈгана тыдоʼ пэрць мюсерӈаʼʼ, недоʼ хасавидоʼ нядабась хойхана мядʼ пэртяӈэʼ тарасеты. Тарця хибярина илевамдоʼ выӈгана мэʼʼӈадоʼ, нюкцидоʼ школанʼ хэвандоʼ нерцю таняна вадюданаʼʼ. Хойхана иленаʼʼ, манзаранаʼʼ нинаʼʼ сямяндʼ ӈарка ялямдоʼ пилюʼʼ ирийхана мэцьтыдоʼ – тикы тыʼ яля. Тарця яляхана ханярина тыʼʼпэртяʼʼ манзаидоʼ лакамбой хаесь, ныланавась маʼʼласьтыдʼ. Тикыʼ хавна пуданаʼʼ похоʼʼна хойхана мюсертаʼʼ хибярина еʼʼэмня тамна сянакова яляʼ ӈадимяць. Хусувэй поʼ Няръяна маркана «Сямянхат мерета» танесеты. Тюкуʼ поʼ ӈод тарця ныланава ваераӈгу. Маркадʼ хахаясь мюсертаʼʼ ненэциена сянаковась тыʼʼ сиеʼʼ ниць ирийна нертей яляʼʼ пиркана маʼʼлаӈгудʼ. Тыдоʼ мэць хибярина поӈгнандоʼ пирдыртаʼʼ. Сямяндʼ меретидоʼ нюмдеӈгуʼʼ. Канинʼ яхана мюсертаʼʼ ненэциена хартоʼ хэбидя ялядоʼ таня. «Канинʼ мэбетаʼʼ» таремъюв нюмдевы. Тюку поʼ тыʼʼпэртина, мядʼ манзаямʼ пэртя неʼʼ хубта ямʼ мадась «Канинʼ мэбетамʼ» мэʼʼмась Несь ӈэсыхына маʼʼлэйдаць. Сянаковамдоʼ тыʼʼсаполана ирийна сиʼʼивумдей яӈганя толыркана мэʼʼӈадось. |
| 6 |
Теда тарця сянаковамʼ нюмдембидоʼ – «Буран Дэй». Буранхана ӈэдалёрмамʼ округханана саць ӈарка серӈэʼ мэʼʼӈадоʼ. Ӈэдалёрманʼ харвана хибяриʼʼ тянё нисьтыʼʼӈаʼʼ, тикахадʼ сырмась туртаʼʼ ӈока ӈэсьтыʼʼ. «Буран Дэйхана» ӈэдалёртаʼʼ хибяриʼʼ хусувэйдоʼ сава мядонзэй няʼʼамсетыʼʼ. Ӈодьбянда сянакованʼ харванаʼʼӈод тянёркаӈэʼ ниʼʼханасʼʼ. «Буран Дэй» ӈэва мальӈгана тэхэна ӈэдалёртаʼʼ ӈод ӈадимберцетыʼʼ. Тыдоʼ маркад хахаяркада ӈэсыхына мюсерта ненэця тальняювʼ танабасетыдоʼ. Тюкуʼ мэвахана тет яӈганя ненэцяʼʼ тэхэнатоʼ ӈэдалёрӈаць. Ямбʼ сехэрымʼ мадась пыдоʼ Няръяна мартʼ тэвыдаць. Хувʼ мер маля сянакова яхана ӈатенаць. Тыдоʼ хасенаць, тыʼʼпэртяʼʼ тытоʼ хэвхана ядасумбиць. Яляда хаярэко яляʼ ӈэбнанда ӈод тецись. Тецьдахадʼ хэӈцьхартадоʼ тэхэна мэна хибярина яӈгусь. Ханимзь маняʼʼ нинаʼʼ хэӈгдамдоʼ пюрӈаць, ханя еримя, таня тюӈгаць. Хахая ваӈхартʼ яӈгусь. Дмитрий Павлович Вылка маля ӈакудʼ хойхана манзара. Пыда няюв лаханакурӈамась, тарця вадиʼʼ хэтась: – «Маньʼ няхарамдэймэвна тарця сянакованʼ турӈадмʼ. |
Комментарии