| 1 |
Wix "Ak̓ʷa" wa skʷactanaw wa axʷł wa sulutł wa cicipii, kalaałmtim k̓ʷ ał Nux̣alk. Cuc Captain Schooner stixs ti k’xixʷ ti cicipii ał ti ałqułuus t’ayx. Qułiix̣̣ʷayx wa imlaakʷł c xa c̓x̣̣ʷ ala spux̣alx̣inaw c. Mulmulminaw scicipiinaw c. Kalaałmtim xawxʷsc ssutkams. |
| 2 |
Tutuʔimantanaw c ala qnks wa mixmikałpaak c, ikłi ala nusƛ̓p c, ala qiqti wa cał c. Wixs "Surf Scoter" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas ti cicipii t’ayx. Alac̓itumułs David Moody ssk’xliic ti cicipii t’ayx, was c̓x̣̣ʷliic ala k̓ʷpwałc c. Tix ck ti alac̓amkt tx ti "white-winged scoter". |
| 3 |
Cuc kuks Captain Schooner stixs ti "Skiic" tx. Cuc tx stixs ti skiic tx ti łk̓ʷ ti ak̓ʷa tx. Cuc tuu tx sx̣s tx scicipiis, syas tx snknixs, was syanixis tx wa att c. Amaʔick sʔAk̓ʷatutim wa asmus wa wa "Scoter"tum wa cicipii c sʔitnux̣alkmxucnu. |
| 4 |
- Skiic-kuks wa skʷactas ti łk̓ʷ ti ak̓ʷa ka itnuƛ̓lmxucnu. Tutuʔimantanaw wa skiit c ala kułulmx c ala staq̓aax̣liwa wa asikaax̣ c, was ala amac spus wa mixmikałp c. Amaʔick sʔix̣̣ʷs ti imantanaw c ala qla c. Ayuc Thomas MxIlwraith swixs ak̓ʷa wa skʷactanaw wa "Harlequin"tum wa cicipii c. |
| 5 |
Kalaałmtim c ala aq̓ʷan c sutkams. Ax̣̣ʷ c̓x̣mayxs smaliix̣̣ʷtmaxʷaw c ala q̓ʷlas wa sulutł wa cicipii. Mulmulminaw tuu - ałʔays kuks wa ixanaw c x tu naps ti Nax̣nx̣. Tutuʔimantanaw c ala kułaax̣uc wa nutł wa anux̣ux̣̣ʷmi c. Alac̓itum MxIlwraith swixanaw ac wa aq̓ʷa c. |
| 6 |
Tix ti smt t’ayx ti k’xixʷ tx ala txaƛ̓saax̣s Anukic̓m. Smałhim ti smt t’ayx ala asiknalus Nusac̓m. Cimilt-tum ti anux̣ux̣̣ʷmi ałk’xim ala asankiix̣̣ʷs ti smt tx, ala txaƛ̓saax̣s wa amatʔapsuł c. Paax̣im tuu ti smt t’ayx xa Spliił, ałʔayliwas ti cimilt t’ayx n wa ikłiliwa wa uc̓ik c xʔił tantapiłms ił xnas. |
| 7 |
Anułk’als-tum ti smt tx ulaax̣ł ał K’isskʷacta. Tmsmaw wa łnus wa smt ac – cimilc kuks ala asiknalus wa uc̓ikiix̣̣ʷ c. K’isskʷacta tum ti alsqayiix̣̣ʷ tx, Anułk’als tum ti aax̣łank tx. Tix anułk’als wa umactutim wa tanʔapsuł c ał Snut’li. Ał tu ayk’ tx̣̣ʷ, ayałs ti mnta uł Ac̓aax̣ł ala kułanks ti anux̣ux̣̣ʷmi tx ałtx̣̣ʷ. |
| 8 |
Ałi ti sx̣alx tx ałtx̣̣ʷ, ax̣̣ʷ ix̣̣ʷs uƛ̓uk’ ał tu mnta t’ax̣, ayałs uƛ̓uk’ uł Anułk’als – Sx̣ax̣lxus-tum ti sx̣alx tx – tix Sx̣ax̣lxus wa mntanaw wa kałyaki c słtnmnaw uƛ̓uk’ uł ti smt tx. Tix tuu wa mntanaw wa pacałlt c uux̣nk uł Snut’li (apsuł) skłtim wixł tu ƛ̓uk’ t’ax̣̣ʷ. |
| 9 |
Ax̣̣ʷc̓n sʔałnapim ałʔays spaax̣im ala słk’mstał c ti smt, kalaałmim ala asiknalus Snut’li n Nup’iip’ci. Ałis kuks ka mnta uƛ̓uk’ ał tx. Ał tu ayk’ tx̣̣ʷ, apsuław wa nup’iitp’cimx c ala kułnks. Mttum ti smt t’ayx ala asiknalus Anułk’als n Snukusikuuł. |
| 10 |
Ałʔayałs wa ixanaw c x ti ixas ti nax̣nx̣. C̓x̣mayxs syayaasi wa imlaakʷł c. Knixił wa q̓panaw c. Nuqaq̓lstx̣ucmim kʷ - nukʷƛ̓aaqim ula qla n wa tixcamuuł (wa kʷluuł wa t’x̣t c) ula slixlixaw c. Kalałmtim kʷ ac ał Numamis. Ałʔayliwas ti yayaatni x tu sʔałʔay ti q̓awłtaqs - qiqtis kuks tx ał tx. |
| 11 |
Yaki-tum ti musał ti c̓x̣̣ʷliic ti nmnmk’, apsułs ala smsmt c. Ti sʔałʔaynaw wa amatalaax̣tił c skałyakinaw. Ał tu ayk’ tx̣̣ʷ skstut k̓ʷ wa lik’uułmtimut wa scixalt ala iłm wa amat, ala iłmus. Kamał-ix̣q̓ms ti yaki ał ti scixalt tx, ka kław uux̣nk, ka wnc̓im. |
| 12 |
Ayna kʷtuu, st’qʷlusłit wa yaki c, kʷnkʷƛ̓it wa st’qʷlusta c la mntanaw wa yakis - kamał-t’qʷlusim ti yaki, ka kłs uux̣nk. Ałʔays syustamktim wa yaki c. Wa sininicaw wa yaki c. Wa yaki c ala smayustał ac... łk̓ʷaw wa yayaatni x tu sʔałʔaynaw wa t’ixłala. |
| 13 |
Tix ti x̣̣ʷnx̣̣ʷnm ti k’xixʷ ti cicciipi tx ał ti ałqułuus t’ayx. Ax̣̣ʷ slax̣aw c ał Nux̣alk. Ax̣̣ʷ knixaynixtim c. Takanaw c sinumwaks. Ax̣̣ʷ waltułt ula ssiłxʷms. Ayuc Captain Schooner sʔanut’umkila-tum ti ax̣̣ʷ ałqułayx xa mukʷ c. Sƛ̓ms ti anut’umkila tx - yustamkim c siƛ̓apamkixʷ ił xnas. |
| 14 |
Tix ti x̣ax̣aq̓ ti ałk’xixʷ ti cicipii ał ti ałqułuus t’ayx. łk̓ʷs tx ala axʷł wa cicipii c. Yanixis tx ska ałps ala slawsulmx c. Tutuʔimantanaws ala kułaax̣uc wa amac wa qla. Ax̣̣ʷ slax̣aw wa x̣ax̣aq̓ c ał tu ayk’ tx̣̣ʷ - slax̣ kuks sʔamłams. Yanixit ska qʷlxułcutaw ula slax̣aw ala amat c. |
| 15 |
Yanixis tx ska ałps ala slawsulmx c. Tutuʔimantanaws ala kułaax̣uc wa amac wa qla. Cuc Louie sƛ̓apamkłim tx x ti ałkʷłaax̣uc. ƛ̓apamktim wa x̣ax̣aq̓ tx x ti puc̓n n ti st’qʷlus. Q̓atixctim c was nuqaq̓lstx̣ucmtim c - ałkʷƛ̓ayx c ula nupapnt was qla c ula snaxliwas c. |
| 16 |
Tix ti x̣aq̓anc tx ti caxcakʷaał ti cax̣̣ʷm ti cicipii. Wix wa smłk n wa mack̓ʷ wa sininics ti x̣aq̓anc tx. Tltlqʷit wa snknixaw c. Cax̣̣ʷmnaw c ala ikłii ala kułuuc c sixyaasnmaw c xa snknix. Canamkit wa maax̣sanaw c siƛ̓apamkit wa smłk. Kalaałmtim ac ał k̓ʷałna, ał Ac̓aax̣ł, ał Nux̣alk, was ał Nuƛ̓l. |
| 17 |
K’amayliwas ti słk̓ʷaw tx ał tu maq̓ʷanc. Ti sʔałʔaynaw ala c̓ktanaw c Siʔaq̓ʷms sʔasimltaw c. Tutuʔimantanaw c ala stn c, aynakʷtuu ala kułulmx c. Yanixit ska tanapsuław c ala qnklst, siʔax̣̣ʷ slq̓ʷamtim wa qiqipinaw c xa nmnmk’. Slax̣timutaw sʔasimltaw c - qʷlxułcutaw ala amat c siʔaynaw. |
| 18 |
Smsmayuustułs tu łik̓ʷlxaax̣tał tx̣̣ʷ smnanaw wa nanuksił ac ał ti łk̓ʷanaac ti nan tx n ti łk̓ʷanaac ti nmnmk’, ałʔayucmimk̓ʷ swac̓. Tix ma ti smsmayamkim ti wac̓ ti ałk’xixʷ ti nmnmk’ tx ał ti ałqułuus t’ayx. Ałnapił lanxʷams wixłta sninicaw wa nmnmk’ ac ał Nux̣alkulmx - ałnapił tuu sʔtanapsuław luc̓ wa ƛ̓msta ala awxʷa ałtx̣̣ʷ. |
| 19 |
Paax̣im tuu xa sNuʔamataax̣uc. Kakohtin-tum wa anux̣ux̣̣ʷmi c ala asiknalus ti smt t’ayx n Nusq̓lst. Numc-tum wa anux̣ux̣̣ʷmi c ala aax̣łanks tx. Alac̓iitumułt wa łik̓ʷlxaax̣tał c sʔaynaw sqʷlxułcutaw ał tu ayk’ tx̣̣ʷ ala uc̓alułs ti smt t’ayx. Wix ac wa amac ti sx̣̣ʷis ti sunxʷ tx ał tu ayk’ tx̣̣ʷ. |
| 20 |
Wixs wa sunxʷs wa ancnsanł wa sunxʷ c sʔałlq̓iitił wa qiqipił c, ƛ̓aptutim ula residential-tum wa skul c. Paax̣im x ac wixs sc̓ktatum ił Phyllis Jack Webstad sƛ̓aptum ula skul c - ulx̣anłim xa cix̣anł wa sq̓łkʷs - wa sic̓maałs n ti cix̣anł ti ancnsanł ti nups, napim x ił stans ił. |
| 21 |
Ti k̓ʷałtnas wa sunxʷs ti ancnsanł tx, anułt’iiqʷim ał ti layt ał tu apsuł ał Kanata. K’musmł k̓ʷic̓ik ał ti sunxʷt ałSiʔiswaysłh, ał ti aluux̣ ti sunxʷt tx ał ti ƛ̓uk’ tx, ti 30tum tx. Ax̣̣ʷ luu ksnmaktuminił ał ti sunxʷ t’ayx, wixs anaykił ska smatmxmtmaxʷił tuc̓n. |
| 22 |
Wix ic̓ik sismsmayamktił wa ałʔay wa qiqipi, smsmayamkił sʔałʔaytuminił ssaawasił ał tu ayk’ tx̣̣ʷ, was sʔałʔaytuminił tuu ał ti sunxʷt. Ti Asc̓ałta tx ał Swak’x (ala scałaax̣ucs wa anux̣um c). Ti smt tx ala ac̓aax̣łaax̣ucs wa anux̣um c - Swak’x-tum tuu tx. |
| 23 |
Ax̣kuks ałʔayucaw wa q̓ʷlas c - Alac̓iitutim wa ałi ał xhako Kunamokst stixs Swak’x ti ałi ala ac̓aax̣łaax̣ucs wa anux̣um c. Tix tuu ti ac̓aax̣ł ti smt wa umactutim tu axʷł tu pacałlt tx̣̣ʷ skłktim wixł tu ƛ̓uk’ t’ax̣̣ʷ, wa pacałlt c ał Nucqʷałt, wixanaw tuu wa pacałlt c ał Nuƛ̓l. |
| 24 |
Wix "Crystal Mountain" wa q̓ʷlas wa skʷactas ti smt tx ala ac̓aax̣łaax̣ucs - Ałʔayucmim k̓ʷ tx wixs slq̓ʷamkim wa slk’laax̣t c ałtx̣̣ʷ. Cutak̓ʷ wa axʷł c s tixs Swak’x ti asc̓ał n ti anux̣ux̣̣ʷmi tx, nux̣ums ula sulut c ał q̓ʷanc. ƛ̓knii-tum ti syup’alxʷ tx, ti uc̓iks Swak’x stx̣uux̣nkałs ula sulut c. |
| 25 |
Tix ti smt t’ayx ti ałi al scałanks wa sulut c ala saax̣̣ʷan c. Ałiłm tx ala ickʷaax̣ucs Nutxixckʷani. Ałi ti smt t’ayx ala asiknalus wa łnus wa apsuł, Numamis n c̓ał. Nuqamiix̣ tum ti anux̣ux̣̣ʷmi tx, nux̣um uux̣nk wixłtu uc̓ikiix̣̣ʷs Qamiix̣ ula sulut c. |
| 26 |
Tix Nuqʷlitq ti amat ala kułuuc wa sulut c ala kułnks Qamiix̣. Tix tuu Nusx̣ ti q̓ʷlas ti stapusliwa ti amat, ikłi ala qla c, ax̣̣ʷ ix̣̣ʷ ał Nutxixckʷani. Tix Qamiix̣ ti smt tx ala słx̣ankł c. Wa mnta c ala kułnks Qamiix̣ uł Numamis. - Qamiix̣ - Wa smtił c. |
| 27 |
Tix ti qʷtwałp ti ałkʷƛ̓ ala ałqułuus ac. Ałʔayliwas x ti spuux̣alcwałp tx, ax̣kuks pus wa sqaluc ał tx. Ałpus wa ałʔay wa ałkʷƛ̓ ala sk’l wa amat. Ax̣̣ʷtuu yanixis wa snx̣aał c. Pus tuu ala qalx̣layaax̣ c ala asucs wa smt c, ays tuu ala ƛ̓uk’ankalss c, ala amatakił s tutusqalucił. |
| 28 |
Xmił wa ałkʷƛ̓ ac ala amat c snuq̓ʷiktmaxʷs ti stntnii, siʔałʔays x ti ƛ̓pa - yustamkim k̓ʷ tx stapusił wa smłk c siʔikʷtił c. Wa qʷtwałp c. Kamał k’xnu ula qnks wa słip’nakc, ka k’xixʷ sałʔays x ti ƛ̓pa. Wix ic̓ik siyustamkim sʔałʔikʷtił wa smłk. Wa sx̣ix̣imuucs ti qʷtwałp. |
| 29 |
łnus ck wa ałʔay wa winwinc-tutim wa ciccipii ał Nux̣alk, n ti swiniiwinctum ti qiqti ti winwinc. Cax̣̣ʷmnaw sciccipiinaw c - ałpsaw xa cakʷliwa c n wa q̓ʷlas wa snknix. Ałitimutaw wa axʷł c ala slalawsaax̣ c, wix kuks wa kułuuc wa sulut c wa umataław wa axʷł c. |
| 30 |
Smaw ti ałʔay ti winwinc ays sʔax̣̣ʷ walis awxʷa. Sk’xuułliwas wa spux̣ułiks tx, c̓x̣̣ʷliwas kuks wa spux̣ułanks tx. Litux̣uusayx xa sk’x wixhta maax̣sanaw c ula qluq̓saw c. C̓x̣̣ʷliwas kuks ałʔaytum slitux̣tim ala ƛ̓uk’anks tx was ala qnks tx. Sk’xuułliwas wa spux̣ucaks tx, ałʔays tuu wa spux̣alakc tx. |
| 31 |
Kalaaq̓ʷsmim tx ala qalx̣layaax̣ wa amac ala slalawsaax̣ c. Ciix̣amkit wa maax̣sanaw c, sʔixyaasnmaw xa cakʷliwa c ala sx̣̣ʷax̣̣ʷa c. Tutuʔimantanaw c ala qalx̣alyaax̣ c. Wixs "Wilson’s Snipe" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas ti winwinc t’ayx. Kalaaq̓ʷsmtim ac sutkams ał Nux̣alk. |
| 32 |
Ałk’yuktixʷ c xa ixanaw c - sk’xaław wa ałʔay wa winwinc. Q̓ʷasliwastuu wa spux̣alakc - ti sʔałayaq̓ʷsaw c ala qnks wa k̓ʷpwałtaw c. C̓x̣̣ʷ wa spux̣alaktaw c. K’xaynixixʷ tuu ti c̓x̣̣ʷaax̣ikt ala ƛ̓uk’anks wa k̓ʷpwałtaw c. Tutuʔimantanaw c ala kułulmx c. |
| 33 |
Tix tuu tx ti ałkaltxʷmtant wa qiqipinawc. Wixs "Dunlin" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas ti winwinc t’ayx. Tix ti swiniiwinc tx ti qiqti ti winwinc, ałitimuc tx ał Nux̣alk sʔamłams. Amaʔick tuu sswiniiwinc-tutim wa axʷł wa qiqti wa tuk’usmtułt wa winwinc, sʔayaław ula ka umataław ala ac̓aax̣ł c. |
| 34 |
Q̓umk’uc-tum tu apsuław wa Nux̣alkmxuc c ala asc̓ax̣łaax̣ucs wa anux̣um c ał Nux̣alk, ax̣̣ʷ iix̣̣ʷs ala saax̣̣ʷan c. Wix q̓umk’uc wa amatʔapsuław tu kłtutim tx̣̣ʷ ał Nuslax̣m kamałk̓ʷałtnim wa sunxʷ ac, ti Skuluktłtum ti smt tx. Tamʔapsuław tx̣̣ʷ ala asucs ti smtaw tx̣, ala kułuucs ti Scacx̣̣ʷantum ti anux̣ux̣̣ʷmi tx. |
| 35 |
Q̓umk’uc, ał tu ayk’ tx̣̣ʷ. Tix Harlan Smith ti kstxʷ ti ałqułuus t’ayx. Tix Nuslax̣m ti cakułiix̣̣ʷ ti smt tx, Uq̓ʷwanitum ti kƛ̓iiƛ̓qʷii tx. Wa q̓umk’ucmx c. Tix c̓n Nux̣imlayx ti staltmxaw wa q̓umk’ucmx c. Pootlass-tutim wa nuslax̣ wa q̓umk’ucmx c. |
| 36 |
Ał tu aluux̣ tx̣̣ʷ sʔusqaliictim tu ƛ̓msta tx̣̣ʷ, Ays ti staltmxaw wa q̓umk’ucmx c sqʷlxułtutis wa ax̣̣ʷ atma wa ƛ̓msta uł Nux̣alk, ał q̓umk’uc. Kamał puƛ̓aw wa lipliit c, apsuław wa caac wa ƛ̓mstnuks ał Ałq̓lax̣ł, ał Piisla. Apsuław łuu wa łlm wa Nux̣alkmxuc c ał q̓umk’uc. |
| 37 |
Q̓ʷsm ic̓ik wa anux̣um c ał Ałq̓lax̣ł ala 1920 ac, sastaw tuc̓ tu cay tu ƛ̓msta tx̣̣ʷ ula tk’iłank c, uł q̓umk’uc, Mtnkayx, Sc̓kiił, n c̓wankus. Smsmayuustułs cukʷa ał tu sʔałʔaytutim tu q̓umk’ucmx tx̣̣ʷ ał tu ayk’ tx̣̣ʷ, sx̣alxs ał Asnx̣ik, ula aax̣łs ał Scacx̣̣ʷan snƛ̓s - nmaax̣ayxs wa qla c ałtx̣̣ʷ. |
| 38 |
Qaax̣acxili-tutim wa c̓ixʷ wa q̓ʷlasuks wa ciccipii. Ałpsaw wa xsuuc c xa mamis c, wa x̣iku c, wa slt’liisł, n wa q̓ʷlas wa ałʔay wa sixsiq̓ʷ wa cakʷliwa. Ałpsaw tuu wa axʷł c xa sqaluc. Slax̣aw wa ałʔay ał Nux̣alk. Ax̣̣ʷ paax̣tic wa qaax̣acxili ac - - alac̓iituminu x tu sʔałʔaynaw - ka qʷitułiks, ka qʷyułiks. |
| 39 |
Paax̣tim wa cay ac xa sQaax̣acxili ala słk’mstał c. Nuʔusqnakmit wa q̓panaw c sSinumwaks. Anukaliktiiłams smtiinaw wa xnaasł c ala 2-4 wa q̓panaw c. Ays ti smaw ał c stutuʔimantas ala stn. Qʷitułiks ti imlaakʷł tx, was sk’xuułikliwas ci xnaasł cx. |
| 40 |
C̓x̣ułankaw wa łnus c. Wixs "Tree Swallow" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas ti qaax̣acxili t’ayx. Ays ti q̓ʷlas stutuʔimantas ala nucq̓ c ala ałkʷłuuł wa t’x̣t. Yanixis wa stapusliwa wa amat c ala ikłii ala nuqʷyals wa amat c. Qiqtiis tx ał ti qʷitułik tx - ti tutu-imanta tx ala stn c. |
| 41 |
Wixs "Violet-Green Swallow" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas ti qaax̣acxili t’ayx. Kalaałmtim tuu wa axʷł wa ałʔay wa qaax̣acxili, mukʷaq̓ʷsliwas ti sunkʷstas tx. Tutuʔimantanaw c ala nucq̓ c ala sq̓cacls. Ax̣̣ʷ x̣iłs skalaałmtim wa ałʔay. Wixs "Rough-winged Swallow" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas tx. |
| 42 |
Slax̣aw tu wa ałʔay wa qaax̣acxili - cakʷlx̣snkaw c - was łnuslx̣snkaw c, ałʔays squmlx̣saław c. Tutuʔimantanaw c ala suł c, ala scixalt c, ala ikłii ala amatapsuław wa ƛ̓mstnuks. Kstxʷaynixit wa suław c xa sx̣̣ʷax̣̣ʷa. Ałʔay wa suław c x ti kap. |
| 43 |
Mukʷapsmaw c, was sk’xułikliwas maliix̣̣ʷaysx ala qʷit. łx̣anmnaw ala slawsulmx c was ala ƛ̓uk’s wa qla c. Wixs "Barn Swallow" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ skʷactas t’ayx. Yumyumaw ac. Ałinawtuu ti smaw ti qaax̣acxili, yanixis ska qʷlxułtuc ala axʷł wa ałʔay wa qaax̣acxili c. |
| 44 |
Tutusułuksaw c ala smaw wa amat c - slax̣ wa sx̣̣ʷax̣̣ʷa wa sułuks - ax̣kuks ałʔayuułliwa c x ti kap, ałʔayuułs wa suł ac x ti st’sals - qiqtuucis ti numucta c. Yanixit ska aytut ala aq̓ʷan c, ala scixalt c, was ala suł c. Mukʷapsm ti imlaakʷł tx, ax̣kuks ałʔays ił xnaasł ił. |
| 45 |
Tix ti qulun tx ti ałk’xixʷ ti nmnmk’ tx ał ti ałqułuus t’ayx. Wixs "Beaver" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas ti nmnmk’ t’ayx. Q̓amwas-tum wa qiqti wa qulun. Slax̣aw wa qulun c ala anux̣um c ala awxʷa, slax̣aw tuu ala aax̣ł c. łk̓ʷ ti qulun ala spik̓ʷ n wa klaxʷ. |
| 46 |
C̓x̣mayx smylqsnks tx, was yustamkit ti aslx̣snks tx sisp’it wa qla c kamał-ikłis ti paax̣ułlaliwa. Yustamkim wa nusnaniktałs ti qulun tx - wa nmnmuułnnaks tx. Iix̣sas kamałkolsiknu, yustamkimkʷtuu ala ala stntniis tik’ankuus, ti nuxmikta, wixs kanuspxums. |
| 47 |
Yustamkim tuu wa nusluq̓tałp c, slq̓ʷamkim ala ƛ̓uk’anks wa asuułnnak c. Ksił wa sc̓qalaya c - paax̣im xa "xastor oil" kamał-itc̓x̣łnu. Kʷƛ̓im wa sc̓qalaya c ala nuxmiktanu c kamał-kał-niq̓x̣nu, was ala cickʷał-tum wa nuxmikta. Kʷƛ̓im k̓ʷtuu ala st’qʷlus c kamał-kał-walasyanu. |
| 48 |
Yustamkim wa capaw wa qulun c stamt’ksnimtanaw - caps wa kułlx̣ss wa t’ksnimta c. Yustamkimkʷ wa qulunaaqalic c ał tu ayk’ tx̣̣ʷ ala tx̣ta c n wa t’qła. Q̓awim k̓ʷ wa ixanaw wa qulun c ala amat sʔanayks ti wal ska łqmaax̣uc ala kułaax̣uc wa anux̣um c. |
| 49 |
Yustamkim tuu wa suxanaw ti qulun - kʷƛ̓im c ula suxas ci mukuus, kamałʔaytum cx x ac, ka quluntimuc cx sksnmaks. K̓ʷwatim wa qulun c - kuuktim ał ti niix̣̣ʷ. Suq̓im tx was ksim wa c̓ima c ala pacał c sk̓ʷwatim ti nmnmk’ tx. Ałx̣upim k̓ʷtuu wa qulun c ał ti paqiʔyala xa tixcamuł - wa kʷl wa t’x̣t. |
| 50 |
Tanapsuław wa axʷł wa qulun ala anux̣um, ala anuciix̣ław c ala kułaax̣ucs wa qla c. Aynakʷtuu wa axʷł stam-suław xa t’qʷlim wa stntni, maliix̣̣ʷayxs xa sx̣̣ʷax̣̣ʷa. Aynaw k̓ʷ ala cał c. Aynawk̓ʷtuu wa qulun stamcaław xa nmaax̣ta - ti ałʔay x ti siłmak, q̓łkʷaynixim xa stntnii. |
| 51 |
Ałʔaynaw wa łik̓ʷlxaax̣tał c skałqulunaw. Xʷt’nixtim wa qulun c ał ti anukʷtnuuc-tum ti k’ankuus. Ayuc Joshua Moody s"nuxmiikta"-tum ti yustamkim k̓ʷ ti k’ankuus tx. Yustamkim k̓ʷ ti anukʷtnuuc siʔip’aynixtił wa nukʷ, wa niq̓x̣ n wa qulun. T’ksntim tuu tx̣̣ʷ kamał-iix̣qlmaw c. |
| 52 |
Ip’aynixtim k̓ʷtuu x ti k̓ʷpuc. Kamał-t’qʷlusim ti qulun ał ti k̓ʷpuc tx, ksim ti k̓ʷpuc tx was sp’iix̣̣ʷim ti qulun tx. K’iłtiił ti anukʷtnuuc tx ał ti qulun tx. Q̓łkʷim tx ala mntas ti qulun, silisis ti qat’ta ula kułanks sʔilusis wa amac ti k’ankuus tx. |
| 53 |
Ti qulunanł. Nutiq̓ikim wa nusʔałkłmliic wa st’winlic sikstuł ti smawliic ti qulunanł ti ic̓amni. Nutiq̓ikim tx̣uułliic. Txalustim ti aluux̣ tx, yustamkim tx ala asqaliics ti ic̓amnii tx. Tam-waax̣cyanaw wa nux̣alkmx xa st’winlicaw wa qulun. Ti sʔałʔaytut wa kułulmx c. |
| 54 |
Kamał-wnc̓tim wa cay wa qulun, ƛ̓ałlxs wa kułulmx c. K’axʷaw wa caław c, wa nmaax̣tanaw c, k’axʷaw tuu wa slax̣ wa ciccipii c n wa qiqti wa nmnmk’ c. Ax̣̣ʷ tuu ałʔays slax̣s wa sxʷpanił n wa skma, wixs ax̣̣ʷ ałʔays yas wa spus ala asikaax̣ c. |
| 55 |
Quux̣uux̣. Tix ti quux̣uux̣ ti c̓x̣̣ʷliic ti cicipii, ti ałk’xixʷ ał ti ałqułuus t’ayx. C̓x̣mayxs słk̓ʷs tx ala q̓ʷlas wa cicipii c - cyaakm tx ula mak̓ʷps ti scakʷs. Kalaałmtim c ala wayx wa qla c - wa cał c n wa anux̣um c. Wa quux̣uux̣ sutkams. Ti sʔałʔaynaw ala c̓ktanaw c. |
| 56 |
Ałpsaw wa quux̣uux̣ c ala ałkʷƛ̓ c, ałpus ala qla c. Ciix̣anaw k̓ʷ ala asaq̓ʷs c - ixyaasnixit wa sqitiłp c n wa sx̣̣ʷat c ala sx̣̣ʷax̣̣ʷa c. Puƛ̓aw c uł Nux̣alk sutkams - lip’cutakʷ ac ula aƛ̓s c sʔamłams. Nuʔusqnamkit wa q̓panaw c Siqyulxs, ula sSinumwaks. |
| 57 |
Tutuʔimantanaw c ala qnklstii c. Aynakʷtuu ala sułuksaw c wa }qulun c, n wa klaxʷ c. Smawiiłams sʔasimltaw wa q̓panaw c - cixs ci xnaasł cx ti aytxʷ tx. Ix̣qlmaylayxaw wa qiqipi c słwaasaax̣amnaw c - cnłakmicutaw sʔanukaliktmaxʷiiłamnaw c. Ti q̓ʷlas ti quux̣uux̣, ti c̓ik tx. |
| 58 |
Kalaałmtim k̓ʷ ti q̓ʷlas ti cicipii, ałʔays x ti quux̣uux̣. Qiqtliwni tx ał ti quux̣uux̣ tx, was q̓ʷlasuucliwas tx - ax̣kuks "quux̣quux̣lic" tx - kluklulit kuks tx. Alac̓itum Franz Boas s"c̓ik"-tum ti q̓ʷlas ti cicipii, ałʔay x ti quux̣uux̣. Tix ck ti cicipii t’ayx, ti "Tundra Swan" tx, ti c̓ik-tum tx. |
| 59 |
Tix ti q̓ʷlitq tx ti c̓x̣uułliwa ti ciccipii ał ti ałqułuus t’ayx. Sulutł tx scicipiis – kałsmłkaw wa cay wa q̓ʷlitq. Knixit wa kalaałmit wa snknix. Anusyamit wa smłk c, wa qacx̣, wa k’inaxʷ c n wa ałʔay x ti c̓ikʷa tx. Tix ck ti cicipii t’ayx ti q̓ʷlitq tx. |
| 60 |
C̓x̣̣ʷ wa spux̣ułanks tx, ałʔays tuu wa spux̣ułiix̣̣ʷs tx. C̓us kuks wa spux̣ułiks tx. Ax̣̣ʷ sk’xs wa spux̣lx̣snks tx. Ax̣tuu sk’xs wa kułlx̣s wa k̓ʷpwałc tx. Ałi łuu ka mukʷ ał ti qʷlqʷlilx̣s ti maax̣sas tx. Tix ma ti cicipii t’ayx ti "x̣ilx"-tum ti q̓ʷlitq, qułayx x tu Franz Boas. |
| 61 |
Wix "Glaucous-winged gull" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas ti ciccipii t’ayx. Ax̣̣ʷ mas waltułs ti q̓ʷlitq t’ayx, ałis xac sutkams was amłams. Tamʔimantas tx ala qnklst c. Ti muxʷmukʷlx̣s ti qʷlqʷliitqi tx. łk̓ʷs ti q̓ʷlitq t’ayx ala cay wa q̓ʷlitq c. Paax̣im kʷ xa sqʷlqʷliitqi. |
| 62 |
Ax̣̣ʷ ałnapic sipaax̣im x tx̣̣ʷ, ałʔays tx słk̓ʷs tx. K’xaynixim tuu ka mukʷ ał ti maax̣sas tx – ax̣kuks quułlx̣sayxs tx xa sk’x, ałʔays tx x tu smatmxuks. Amaʔick stixs ti q̓ʷlitq t’ayx ti "mux̣mukʷalkʷs"-tum tx, wa skʷacta c, ałqułim x Boas. Wix ck "muxʷmukʷlx̣s" wa sʔałʔayucmił wa skʷacta ac. |
| 63 |
Muxʷmukʷlx̣s-tuu wa ałʔayucmtim wa "glaucous-winged" wa q̓ʷlitq tx. Ax̣̣ʷ iix̣̣ʷamiis ti q̓ʷlitq t’ayx ala kułuuc wa sulut c. Ałitimuc tx ał Nux̣alk sutkams. Mulms ula smłk c, ƛ̓anƛ̓aps tx ala ka suł c, ixyaasnms xa kanusyam wa sʔaył – ƛ̓aps tuu tx ula umactuł wa sʔayłił c. |
| 64 |
Wix "Herring Gull" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas ti qʷlitq t’ayx. Ti kitiwiik-lit ti q̓ʷlitq tx. Kitiwiik-lit ti smaw ti ałʔay ti q̓ʷlitq. Qʷlxułcutaw stanapsuław ala amataw c ala ikłii c ala sulut c. Sak’ayałtimutaw k̓ʷ uux̣nk ula qla c skasmłkaw c. |
| 65 |
C̓x̣ułanks tx, c̓uułiks was c̓u wa spux̣ucaks tx. Sk’x ti spux̣lx̣snks tx – sk’xlx̣sakstuu tx – sk’xs ala kułlx̣s wa k̓ʷpwałc tx. Sk’xaław tuu. Ałitimutaw ał Nux̣alk ssutkams. Wixs "kittiwake" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas ti q̓ʷlitq t’ayx. Ti lq̓ʷliitqi tx. |
| 66 |
Qʷlqʷlis ti maax̣sas ti qiqti ti q̓ʷlitq t’ayx. Qiqtis tx ala q̓ʷlas wa ałʔay wa q̓ʷlitq c. C̓u wa spux̣ułikaw c. C̓x̣̣ʷ kuks wa spux̣ułankaw c. Ałitimutaw c ala nusƛ̓xʷ c, wa cał c, n wa anux̣um c. Ayaław c ula sulut c sutkams. Ałitimut mas tx ał Nux̣alk. |
| 67 |
Qʷlqʷli tuu wa maax̣sanaw c. Wixs "Mew-gull" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas ti q̓ʷlitq t’ayx. Ti "k’mlx̣s" ti q̓ʷlitq. Ays ti q̓ʷlitq t’ayx, sʔkalaałmim tx ala apsuł c. Kalaałmim tuu tx ala umactus wa sʔayłił c. K’xaynixixʷ ka sk’x ala kułlx̣s wa spux̣lx̣snks tx. |
| 68 |
K’xixʷ tuu squułlx̣sayxs tx xa sk’x ał ti maax̣sas tx. Ałʔays sʔask’mlx̣ss tx. łk̓ʷs ti ał ti kitiwiik-lit tx. Wixs "Ring-billed" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas ti q̓ʷlitq t’ayx. Ti nusk’xikułaq̓ʷs ti "k’mlx̣s" tx. Kalaałmim tuu ti łk̓ʷ ti q̓ʷlitq, ałʔayuułliwas x ti k’mlx̣s tx. |
| 69 |
Smaw ti sq̓ʷlass tx – nusk’xikułaq̓ʷs tx. Wixs "xalifornia gull" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas tx. K’amʔayliwas tuu ti sininics ti nusk’xikułaq̓ʷs t’ayx x ti sininic ti suux̣is tx, ti "k’mlx̣s" tx. Ax̣̣ʷ slax̣aw wa ałʔay wa q̓ʷlitq ał Nux̣alk. |
| 70 |
Q̓ʷx̣̣ʷmtimut. Q̓ʷx̣̣ʷmtimut-tum wa q̓ʷx̣̣ʷmtimutaylayx wa cixcik. Ayaławk’w wa q̓ʷx̣̣ʷmtimut c ala mnmnta c. Ti sʔałʔayucił x ac. Sʔalac̓ił sʔałʔays wa q̓ʷx̣̣ʷmtimut, cutił smukuuł ac, słk’uuł ac, yayuuł ac. Ałay ac xa saƛ̓a, xa łalas sʔałʔayucił. |
| 71 |
Smnckałił wa q̓ʷx̣̣ʷmtimut, cutił "smawaał ti q̓ʷx̣̣ʷmtimut, łwasaał wa q̓ʷx̣̣ʷmtimut, asmusał wa q̓ʷx̣̣ʷmtimut – ałʔay wa q̓ʷx̣̣ʷmtimut xa amʔamatuuc, xa qʷanił, xa qinx̣, smnckałił. Nmpimutnu uł ti q̓ʷx̣̣ʷmtimut tx, umnu ał tx. Ti q̓ʷx̣̣ʷmtimut, ał q̓umk’uc. |
| 72 |
Naxliwatimut tx ska ƛ̓anƛ̓aps ula apsułuks, puƛ̓tus wa mail. Ti qux̣ta tx. Ti qux̣tas ti nusq̓kʷtas ti Porschetum ti q̓ʷx̣̣ʷmtimut. Tix t’ayx ti qux̣tas ti nusq̓kʷta tx, qʷiix̣̣ʷic, tpiix̣̣ʷic. Cutaw tuu tapiix̣̣ʷic – ałʔayucaw x tx̣̣ʷ spaqiʔyalas tx. Ka truxks cutak̓ʷ "ala kułaax̣ c". |
| 73 |
Wa layt c. Wix ac wa layc ti q̓ʷx̣̣ʷmtimut. K’xixʷ tuu wa layt ac – wa kułaax̣ł wa layt c, wa asankł wa layt c – ałi tuu wa nuksaax̣ałmł wa layt, n wa nulik̓ʷcutł wa layt. Wa winta c. Tix ti wintas ti Edsel-tum ti q̓ʷx̣̣ʷmtimut. Wix ac wa wintas ti q̓ʷx̣̣ʷmtimut – ti paax̣łh ti winta tx, wa numuctał wa winta c. |
| 74 |
Ałʔayucmim wa winta c xa ssinux̣is – k’amʔayucliwas xa layt c. Wix ic̓ik siʔałʔayucmic xa winta – ałʔayucaw tuu Arthur, Winat, cukʷa ałʔayucmit k̓ʷ c. Ti nutasikta tx. Nutasikta-tum ti ałʔay, yustamkim siʔałkaltxʷmct skannimutnu, stasaynixixʷ ti ka stam. |
| 75 |
Ti nusxʷmalusikta tx. Tix ti nusxʷmalusikta tx wa umac wa sxʷmalusta c snux̣umtuxʷ c.– nuqʷyucic, numucic. Tix kuks t’ayx ti tpiix̣̣ʷs tx, qʷiix̣̣ʷic, tpiix̣̣ʷic. Ałʔays st’sals tx sƛ̓yukamkił tx. Ti qʷitaał ti q̓ʷx̣̣ʷmtimut. Wa txamatłhs wa q̓ʷx̣̣ʷmtimut c. |
| 76 |
Ałʔay tu swayxł wa q̓ʷx̣̣ʷmtimut c ula ƛ̓mstnuksił c. Ał tu ayk’ tx̣̣ʷ, k’axʷs ka ałʔay. Tx̣ułlx̣slanxʷam c̓n wixł tu spunpuƛ̓tum wa siq̓ʷx̣̣ʷm c ula kułulmxił c, slongloksmnaw ala sulutił c. Ax̣̣ʷ ayk’liwas ałtx̣̣ʷ snukʷƛ̓ikim wa siq̓ʷx̣̣ʷm uł ta puutaw tx̣̣ʷ – wa palmertum c. |
| 77 |
Axʷsanliwanaw wa amatalaax̣tił ał c, sk̓ʷpstakmit wa ałʔay. Asnux̣alkmxucaw tuk̓ʷ sʔałaytut wa siq̓ʷx̣̣ʷm c ala puutaw c. Ałʔays spaax̣tim wa aysʔays wa q̓ʷx̣̣ʷmtimut. Trak-tum wa xłpaqiʔyala wa q̓ʷx̣̣ʷmtimut. łalastumk̓ʷmatuu x cukʷa. Crakta-tum wa sikʷƛ̓a wa q̓ʷx̣̣ʷmtimut, n wa tasulmxtnm c. |
| 78 |
Pas-tum wa ałʔay, sƛ̓aptutit wa qiqpi c ula axʷsalxta c. Payk-tum wa xłsiq̓ʷx̣̣ʷm wa cixcikał c. Smawcii sq̓ʷx̣̣ʷmtimut-tum wa axʷł c. Ti sʔałʔaytimuc tx sq̓ʷx̣̣ʷmtimuc. Kʷƛ̓im wa taya c ala lik̓ʷaałta c. Lik̓ʷtum ti nulisaax̣ta tx x ti nuq̓ʷx̣̣ʷmta tx, ałʔaytum t’ax̣ x ti siq̓ʷx̣̣ʷm tx. |
| 79 |
Ałnapic sʔałʔayucaw x tu layt tx̣̣ʷ ala suł c – sinux̣i, nux̣i – ax̣kuks ałnapic siʔax̣̣ʷ ałʔayucaw ala ałʔay ac – "wa layt c" cucuc Winat n cukʷa. Lik̓ʷtum wa lik̓ʷaałta c, wa anulik̓ʷmuuł c, xa lik’uułta c, lik̓ʷtum wa lik’uułta c x ti nulisaax̣ta tx. |
| 80 |
Qʷax̣̣ʷ. Tix ti qʷax̣̣ʷ ti łk̓ʷ ti sk’xliic ti cicipii. Qʷax̣̣ʷqʷax̣̣ʷlitaw ac. Qʷax̣̣ʷqʷx̣̣ʷi-tutim wa qiqipinaw c. Ax̣̣ʷ knixaynixim ti qʷax̣̣ʷ tx xa ƛ̓msta. Ax̣̣ʷ slax̣micutaw wa qʷax̣̣ʷ tx̣̣ʷ ał Nux̣alk. Slax̣ kuks wa smsmał c ał c. Wa sininicaw c. Aytut wa qʷax̣̣ʷ sknixit wa cay wa snknix, kamałkalaałmit tx. |
| 81 |
Ałʔaynaw x tu nan c sʔałʔayucaw ala snknixaw c. Knixit ac wa cay wa knixaynixim wa c̓kta - ałʔaynaw x tu nan tx̣̣ʷ sʔałʔaynaw ala snknixaw c. Usyamit wa cay wa atma wa sq̓ał, wa qiqti wa nmnmk’ c, wa smłk c, wa cakʷliwa c, wa cay. Ałpsaw tuu xa mnk. |
| 82 |
Ax̣̣ʷ k’maylayxaw ula astxʷs ti stw’inaw wa łk̓ʷ wa nmnmk’ c - wa ałʔay x ti skma, ti sxʷpanił. Ałk’iłtutit wa issq̓ał wa nmnmk’ c sƛ̓apucaw ał c. K’xtim k̓ʷ snayxaław ala nucakʷaax̣ c słx̣anmaw. Yanixit tuu wa sqaluc c, wa nut’x̣tiitk c, n wa q̓panaw wa q̓ʷlas wa cicipii. |
| 83 |
Q̓awit wa slax̣ wa snknixaw - lip’cutaw ula ałq̓awim wa snknixaw c ssutkams. Ulx̣aw tuu - ulx̣tit wa q̓ʷlas wa qʷax̣̣ʷ c x tu ałq̓awim wa snknixaw c. Tanapsułakʷtuu ala stnxus c sʔikłlis ala umactus wa sʔaył - ałpsaw ala ałtayamkayx wa snknix. Sʔałʔaynaw ala c̓ktanaw c. |
| 84 |
Axʷsanaw tu wa qʷax̣̣ʷ c - anucnmit wa slax̣ wa amactum wa ałq̓awim wa snknixaw c. łk̓ʷs ti scuux̣inaw tx ał ti napaw wa q̓ʷlas wa ciccipii. X̣̣ʷismaylayxaw ac - x̣̣ʷismaw ał ti sƛ̓anƛ̓apamktmaxʷ n wa wac̓, wa niq̓x̣, wa nucakʷaax̣. Talawsaw wa qʷax̣̣ʷ c scacluksiinaw, słwaaslanxʷamnaw c. |
| 85 |
Ax̣̣ʷ łlalstmaw - ax̣̣ʷ walił wa siʔik’ław c, ax̣̣ʷtuu ayawit wa amac wa imantanaw c. Xł-suʔulmxaw wa qʷax̣̣ʷ c - ałkaltxʷmit wa suʔulmxaw - puƛ̓mtit k̓ʷ wa q̓ʷlas wa qʷax̣̣ʷ kamałikłlxitimutaw ula amac wa imantanaw c. Wa qʷax̣̣ʷqʷx̣̣ʷi ał ti imantanaw tx ał ti aq̓ʷan. |
| 86 |
Tutu-imantanaw c ala stn c, ala aq̓ʷan c. Nup’acaax̣tut wa imantanaw c - kstxʷaynixit c xa stntnii, xa sx̣̣ʷax̣̣ʷa, xa sqitiłp n wa st’winlic̓. Ays ci xnaasł snuʔusqnamkis wa q̓panaw c uł ti imantanaw c sʔałtuʔnctimuc. Asmusuł wa qʷax̣uł c, nusʔałkłmuł matuu c ala maƛ̓ap c. |
| 87 |
Samwiis ci xnaasł sʔasimlc ał c ula snicms wa q̓pa c. Knixaynixtim wa qʷax̣̣ʷqʷx̣̣ʷi xa c̓lkt n wa kałsmłkm. łk̓ʷlxaw ck ala maƛ̓ap. łwaaslx̣slanxʷamnaw wa axʷł wa qʷax̣̣ʷ ala pacał sʔatmanaw c. Iix̣sa. Yusił ti sliss ti qʷax̣̣ʷ ska nuquc̓ułaq̓ʷsił ti ka awk’awałam. |
| 88 |
Nukʷƛ̓ikił ti mnłkʷa uł ti ka slis ał ti t’amas. Yusił ti mnłkʷa t’ayx siksił ti nusx̣yals ał ti qluq̓s. Kamał slixim ti wal, cuc Captain Schooner syas ka maliix̣̣ʷixʷ ti slixs tx ala mac̓i. Cuc tx muus syas skʷƛ̓ił ti ałmaliix̣̣ʷayx ti ałʔay t’ayx ula amataw sʔałpsaw wa qʷax̣̣ʷ c, siknixit tx. |
| 89 |
Musams ka aytuxʷ. Kamałknixim mas wa mac̓i ac x tu qʷax̣̣ʷ tx̣̣ʷ, ka yalxlayx ti kmalxlayx tx. Wa smsmał c n wa smayustał c. Tixs tu qʷax̣̣ʷ tx̣ ti ciccipii tx, kstxʷaynixim x tu Masmasalaniix̣̣ʷ c. Maliix̣̣ʷtmaxʷs qʷax̣̣ʷ ala nuslax̣ ala pacałlt c, ays tuu sʔnaxliwatus wa kułulmxił ac ala ƛ̓msta. |
| 90 |
Qʷaqʷaws. łnus wa ałʔay wa cicipii - ti qʷaqʷaws tx n ti qʷaqʷans tx. Tix ck ti qʷaqʷaws ti ałitimuc ał Nux̣alk. Tix ck ti qʷaqʷans tx ti puƛ̓s k̓ʷ ula ac sutkams. Cuc Joshua Moody sʔax̣̣ʷ slax̣aw wa ałʔay ał Nux̣alk. Wixs "xommon Merganser" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas ti cicipii t’ayx. |
| 91 |
Ti imlaakʷł ti qʷaqʷaws n ci xnaʔs ti qʷaqʷaws. Ti qʷaqʷaws-tum ti cicipii. Tix ti qʷaqʷaws ti k’xixʷ ti cicipii tx ał ti ałqułuus t’ayx. Mulmulmi tx scicipiis, ałʔays x ti qʷaqʷans, n ti q̓awłtaqs n ti sk’ilxc. Sk’xułiix̣̣ʷs ti imlaakʷł tx was sk’xułiks tuu tx. |
| 92 |
Mukułiix̣̣ʷs ci xnaasł cx. Mukʷaław c – ałʔays wa ixanaw c x tu ixas ti nax̣nx̣. C̓uliic ci xnaasł cx, was c̓x̣ułanks cx. Ałʔays wa cucanaw c x ti nixta.. Ax̣̣ʷ walit wa amatił ac - ałitimutaw c ala sulut c. Ałʔaynaw ala qiqipinaw c. Kstwaynixit k̓ʷ wa imantanaw c ala nucq̓ c ala ka stn. |
| 93 |
Wix ic̓ik siyanixit ska ałitimutaw ala amac wa łk̓ʷaax̣ wa stn. Nuʔusqnamkit ula sc̓klaktuł puƛ̓s wa c̓ixuł wa q̓pa - asimlc ił ał c. Was nicmaw wa qiqipi c, smʔułla sƛ̓aptutim c ula ax̣̣ʷ nut’s wa qla c - ula wayxłh wa qla c. Wix ac wa amac wa ya knixim ala qiqipi c. |
| 94 |
Ałʔaył skałqʷaqʷawsił. Kamał kałqʷaqʷaws ti imlk, ipucuc ał ti nusłułanimta. Asłułanim-tum ti ałʔay ti łx̣anm. T’ksnis wa qʷaqʷaws x ti puc̓tn n wa t’ksnimta. Yustamkim tuu wa st’qʷlus c, aytum xa młkʷa c x tu xnasuks tx̣̣ʷ. Wa sininicaw c. Wixanaw wa smsmłkii c wa sininicaw wa qʷaqʷans c. |
| 95 |
Knixit kʷtuu wa mack̓ʷ c, wa sulutł wa cakʷliwa c, n wa qiqti wa k’ink’naxʷi c. łx̣anmaw c ala sulut c, aynakʷtuu ala anux̣um c n wa cał c. K’xtim k̓ʷ ala anux̣um c smulmnaw ula smsmłki c. Sk̓ʷałtntas ti qʷaqʷaws tx. Ti qʷaqʷans-tum tx. Ti imlaakʷł ti qʷaqʷans. |
| 96 |
Tix ti qʷaqʷans ti k’xixʷ ti cicipii tx ał ti ałqułuus t’ayx. Wixs "Red-breasted Merganser" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas tx. Mulmulmi tx scicipiis – ałʔays x ti yayaatni n ti q̓awłtaqs. Sk’xułiix̣̣ʷaw wa imlaakʷł c, was c̓x̣̣ʷapsmnaw c. C̓x̣̣ʷaak wa k̓ʷpwałtaw c. |
| 97 |
Q̓ʷlaliicaw wa xnaasł c. C̓uliicaw c – was mukułiix̣̣ʷaw. Ałʔaynaw wa cacluksiinaw c x tu xnaasł tx̣̣ʷ. Ax̣̣ʷ x̣iłs sk’xtim tx̣̣ʷ ał Nux̣alk. Ałitimutaw ala cał c - k’xaynixtim kʷtuu ala sulut c. Nuqaq̓lstx̣ucmim kʷ tuu ac. Wa sʔałʔayucaw c. Prrak-prrak-litaw wa xnaasł c. |
| 98 |
Ałʔayucaw wa imlaakʷł c skukułk’manaw. Wa sininicaw c. Wa asmus wa qʷaqʷans. Wixanaw wa smsmłkii c wa sininicaw wa qʷaqʷans c. Knixit kʷtuu wa mack̓ʷ c, wa cakʷliwa c, n wa qiqti wa k’ink’naxʷi c. łx̣anmaw c ala cał c. Ałʔayaław sʔix̣̣ʷamnaw c. |
| 99 |
Sƛ̓x̣lx̣lx̣sm. Wix wa sƛ̓x̣lx̣lx̣sm wa ałʔay wa ciccipii, sƛ̓x̣lx̣smnaw ala kułnks wa stn, sʔixyaasnmnaw xa cakʷliwa. łk̓ʷaw wa axʷł c, qiqtinaw tuu wa axʷł. Tix ti muxʷmukʷiix̣̣ʷ ti łk̓ʷanac tx ala sƛ̓x̣lx̣lx̣sm c. Tix ti c̓yaax̣̣ʷ ti k’xixʷ ti ciccipii ał ti 2tum ti ałqułuus tx. |
| 100 |
Tix ti sc̓piił ti qiqti tx ala sƛ̓x̣lx̣lx̣sm c. Tix ti "Downy Woodpecker" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas ti qiqti ti sƛ̓x̣lx̣lx̣sm tx ał Nux̣alk. Inixłnus wa sƛ̓x̣lx̣lx̣sm - tix ti ciccipii, ałʔays ti słk̓ʷs x ti haʔu - ti ałk’xixʷ ti ał ti 4tum ti ałqułuus - ti "flicker"-tum tx. |
| 101 |
Ayucakʷ wa axʷł c stixs ti flicker ti c̓yaax̣̣ʷ-tum tx. Kamałʔałʔays, c̓yaax̣̣ʷ-tum wa łnus wa ałʔay - ti ciccipii t’ayx n ti mukuus ti łk̓ʷ ti sƛ̓x̣lx̣lx̣sm tx ał ti tum ti ałqułuus tx. Tix tuu ti ałʔayucmim xa s"Hairy" - ałʔayliwas tx̣ x ti sc̓piił-tum, łk̓ʷs kuks - ałʔays x ti t’ixłala słk̓ʷs tx. |
| 102 |
Sqaax̣lucłp. Wix wa sqaax̣lucłp wa amat spus wa sqaluc c, wa sk’xuuł wa kanusyam wa ałʔay, wa snknixaw wa ƛ̓msta c, wa nmnmk’ c, n wa ciccipii c. Ti sʔałʔays ac sʔałkʷƛ̓s c. 150xm ti scakʷs ti ałkʷƛ̓ t’ayx, was slq̓ʷamkim ala ƛ̓uk’ankiix̣̣ʷs wa smt c ala kułulmxił ac. |
| 103 |
Ałpuskʷ tuu ala sxʷayx wa asikaax̣ c. Yas spus c ka yumalxʷliwas wa kułulmx c... Ałʔays syustamkim c. Iłcaył xa sqaluc ał c ka amłams. Mnc̓aq̓ʷsim k̓ʷ wa sqaluc, was t’qim k̓ʷ ala q̓ʷlax̣̣ʷ, ala qcuus c si ƛ̓łlxayxs ala asuk’ c. Kamał ƛ̓łlxayx wa ałt’q, txalusim, q̓awtim ala paqiʔyala. |
| 104 |
Sxlum-tum wa ałʔay wa txalusim wa ƛ̓łlxayx wa ałt’q... Sutkams, kamał x̣łałhił, łqmł xa sqalucłh ac - nukʷƛ̓ikił wa sxlum uł ti nukʷƛ̓aaq, si łqlxs. Ka naxliwas, ayucmił k̓ʷ s susus tx. Aył tuu smnc̓aq̓ʷsił wa sqaluc, stamsqʷilacłił x c, siqaax̣lamił. |
| 105 |
Sqʷlxʷliliic. Sqʷlxʷliliic tum ti qiqti ti nuyamł ti ciccipii, kalaq̓ʷsmim k̓ʷ ał Nux̣alk sʔamłams... Ti sqʷlxʷliliic ał ti słip’nakt. K’apatuc tx̣ sciccipiis, qʷlqʷlyułanks tx, was qʷlqʷlis ala qnks ti aslx̣snks tx. Ałʔayucmtim c xa sMaxGillivray’s Warbler sʔitc̓x̣łnu. |
| 106 |
Amaʔick tuu swixs "sqʷlxʷliliic" wa skactanaw wa cay wa ałʔay wa qiqti wa qʷliliic wa nuyamł wa ciccipii - wa "warbler"tutim c... Aq̓miix̣ałp. Aq̓miix̣ałptum ti stn t’ayx. Tix ta Harlan Smith ti kstxʷ ti ałqułuus t’ayx. Aq̓miix̣ałptum wa stn wa ałʔay x tu stn tx̣ ał ti ałqułuus tx. |
| 107 |
Pus wa ałʔay wa stn ala ikłii ala qla c. Ayucak̓ʷ tu łik̓ʷlxaax̣ta tx̣̣ʷ skʷƛ̓im tu pacał tu aq̓miix̣ałp tx̣̣ʷ ał Nux̣alknalus... Tam-saƛ̓anaw wa nusaƛ̓amx c x tu aq̓miix̣ałp tx̣̣ʷ... Saƛ̓a ala kułuucs wa anux̣um c ał q̓umk’uc. Tix ta Harlan Smith ti kstxʷ ti ałqułuus t’ayx. |
| 108 |
Ałpsaw wa Nux̣alkmx c x tu q̓ls - wa astxʷliwa wa stw’inliics wa aq̓miix̣ałp. Tutuq̓lsaw sʔaʔmłanmiis... ItNux̣alkmx. Kamał ałʔałcimnu ala słk’mstanaw wa Nux̣alkmx c, cutaw sʔitNux̣alkmxnu. Smatmxtmaxʷs wa słk’mstanaw wa itNux̣alkmx c ala słk’mstanaw wa Ac̓aax̣łmx c, wa Istamx c, n wa Nuƛ̓lmx c. |
| 109 |
Cucutak̓ʷ ał ti sunxʷt sʔitNux̣alkmxaw wa xsuuc wa ƛ̓msta c, txamatłhaw wixłtu xsuuc tu amat t’ax̣̣ʷ... Wayxł t’ayx sƛ̓yuk’s - ał tu ayk’ tx̣̣ʷ, cutaw sʔitNux̣alkmxaw wa Nux̣alkmx c - wa tanapsuł c ał Nux̣alk. Kamał Talyumxnu, cutak̓ʷ sʔitTalyumxłnu. |
| 110 |
Kamał łk’mnu ala słk’msta ac, cutaw wa axʷł c sʔisNux̣alkmxnu, sNux̣alkmxucnu , sʔicawasnu... Nicmnixił tuc̓ wa słk’mstał c. Ałʔay ic̓ik ał Nux̣alk, snanixikmił c̓n wa słk’mstał c. Ayław ti kapmnt tx n wa anʔaq̓uliikʷ c sʔip’tułt ula skulaw ac, wa ałʔayucmim "residential" wa skul c. |
| 111 |
Sxułlamtułt ska icaawasił ałtx̣̣ʷ - isq̓isaakmtułt ka aył. Tix ti siʔaytutim tu łik̓ʷlxaax̣tał ti siʔax̣̣ʷ anaykaw ska axʷsalxtumułt ala słk’mstał c - paax̣unaw ck ska isq̓isaakmtinił tuu x tu sʔałʔaytutim ac ałtx̣̣ʷ... Iʔax̣̣ʷ c̓ atmnlstił xa xsuuc wa nux̣alkmxucaylayx wa ƛ̓mstnuksił c - numusiinaw mic̓ik. |
| 112 |
Ax̣kuks yałkayxis skmas ti slq̓ił tx, wixs ałnapił sksnmakił sinicmnixił wa słk’mstał c. łk’maylayxaw wa axʷł c ala apsułił c ał ti sunxʷt - axʷsalxtutim ska łk’maw sʔanac̓ktuław. Aytutim tuu wa mnmncii c sʔaxʷsalxtimutaw ala słk’mstał c ał Axʷsalxta. |
| 113 |
Qułuucim tuu wa słk’mstał c - c̓x̣mayxs slax̣s tu ksłtut wa nuslax̣ wa ƛ̓msta situulwamkcutaw wa puƛ̓lt c ska axʷsalxtimutaw tuc̓ ska itNux̣alkmxaw. Anuscayanmł ula łik̓ʷlxaax̣tał c sʔałcimaw ał Nux̣alk Radio - Axʷsnixtił tuu wa cacluksii c, wa siksnmak ał tu radio tx̣, sʔitnux̣alkmxaw. |
| 114 |
Smaw ti sl’qił tx ala kstuł - sʔaytuł sinicmtum wa słk’mstał c... Nmnmk’. Ay c sʔaynaw wa nmnmk’ c ala kułulmxił ac. Nmnmk’tutim wa ix̣q̓maylayx, wa q̓ʷx̣̣ʷmaylayx wa ałʔay ala kułulmx c. Ax̣̣ʷ nmnmk’aw wa ciccipii c, wa smłk c, n wa cakʷliwa c. |
| 115 |
Wa isʔałkʷƛ̓ wa nmnmk’ c n wa iscakʷliwa wa nmnmk’ c. Wa kałnmnmk’ wa nmnmk’ c. Kałnmnmk’ wa axʷł wa nmnmk’ c. Issq̓aław ka ƛ̓apaynixit. Wix ac wa ałʔay wa nmnmk’ c ał Nux̣alk. Nax̣nx̣. Nax̣nx̣-tum ti cicipii ał ti ałqułuus t’ayx. Slax̣aw c ał Nux̣alk. |
| 116 |
Yustamkim wa spux̣aw c kamał-łpił wa sawsawał c. Yustamkił tuu skstuł wa t’snmtał c. Puƛ̓aynixtiił c xa puc̓tn... Kuukił c ał ti paqiʔyala. Q̓atixcił k̓ʷ c - nuulikił wa caacii wa qla, wa kʷl wa t’x̣t, was kuukił tx xa sp’iix̣... Ti k’apatlx̣snk ti nax̣nx̣ tx. |
| 117 |
Wa q̓ʷlas wa nax̣nx̣-tutim wa cicipii c. Ałituu wa axʷł wa k’iskʷacta wa cicipii, wa ałʔay x ti nax̣nx̣, skalaałmtim ał Nux̣alk... Ti k’apatlx̣snk tx. Tix ti k’apatlx̣snk ti nax̣nx̣ tx ti k’xixʷ ał ti ałqułuus t’ayx. Ax̣̣ʷ ałnapił wa skʷactas ala słk’mstał c. |
| 118 |
Ax̣̣ʷ walis awxʷa sutkams. Wixs "Northern Pintail" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas ti nax̣nx̣ t’ayx... Ti "gadwall"-tum ti nax̣nx̣ tx. Wa gadwall c. Tix ti "gadwall"tum ti nax̣nx̣ ti ałi tx ał ti q̓ʷlas ti ałqułuus tx. Ax̣̣ʷ kayxis sc̓x̣uułliwas ti nax̣nx̣ t’ayx - k’amʔayusliwas ci xnaʔs cx ał tu sʔałʔayus ci xnaʔs ci nax̣nx̣ cx. |
| 119 |
Waltułs tx sutkams... Smixmix̣̣ʷc. Ti smixmix̣̣ʷc tx - ayucakʷtuu spaax̣im xa scuculit. Tix ti smixmix̣̣ʷc ti nuyamł ti ciccipii ał ti ałqułuus t’ayx. Wix tuu cuculit wa skʷactas tx. Mukʷaq̓ʷsliwas wa spux̣ułikaw c, was c̓x̣̣ʷliwac wa spux̣ułank c - litux̣ułankim kuks c xa łalyaq̓ʷs. |
| 120 |
Wa skʷactas tx. Ti smixmix̣̣ʷc tx. Ayucaw wa łk̓ʷlxamł c swixs smixmix̣̣ʷc wa skʷactas ti "thrush". Ayuc tuu Hank Nater swixs "Nusuptaq̓ʷsnm" wa skʷactas ti "swamp robin". Paax̣tim kuks wa axʷł wa "thrush"-tum wa ciccipii x tu skʷacta t’ax̣. Ałnapił sʔałʔays ti cuculit tx, sʔax̣̣ʷ mas walis Nux̣alk sutkams. |
| 121 |
Aynaw kuks wa "thrush" ac, walit awxʷa sutkams - samwis wa amł c skalaaq̓ʷmtim c ala awxʷa. Wix ic̓ik siʔnucutikc swixs "nusuptaq̓ʷsnm" wa skʷactanaw wa łnus wa ałʔay wa "thrush" ac, ax̣kuks "mixmix̣̣ʷc". łnus ck wa ałʔay wa ciccipii - ti "song sparrow" tx in ti "sooty fox̣ sparrow". |
| 122 |
Samwiis ti "song sparrow" tx syanixis ska ałitimuc ala ikłii ala amac wa qla - ałʔays x tu sʔalac̓amkim ti cuculit tx. Wix ic̓ik sinucutikc stixsck "smixmix̣̣ʷc" wa skʷactas ti ałʔayucmim xa s"song sparrow"... Ti sʔałʔaynaw ala c̓ktanaw c. Wixs wa cakʷliwa c n wa nut’x̣tiitk c wa sininicaw wa smixmix̣̣ʷc c. |
| 123 |
Ixyaasnmnaw xa snknixaw c ala kułulmx c, wa stntnii c, n wa nuƛ̓ł wa qla c. Tutuʔimantanaw c ala stntnii c was ala ipuim wa amat c ala kułulmx c. Anukaliktmaxʷiłams sʔasimltaw wa xnaasł c ala 3-5 wa q̓panaw c. C̓klaktlanxʷam sninicaw wa axʷł c. |
| 124 |
Ałkaltxʷmtit wa qiqipinaw c ał Nux̣alk - ax̣̣ʷ wal. Yanixit ska tanapsuław c ala qalx̣layaax̣ wa amac ala ikłi c ala nut’sliwa wa qla c - wa ałʔay wa amat xa saax̣̣ʷan c... Wa syutaw c. Kusiʔaxʷsan ti mixmix̣̣ʷc ał ti snuyamł. Axʷsalxtimuc xa wayxł wa syut ala smatmxuks, wa tanapsuł c ala ikłiis. |
| 125 |
Ayuc Captain Schooner snuyamłamkit ti ałʔay ti syut xac: "lis-lis-lis-lis-lis-mackin"... Wa alac̓ił c. Cucutił k̓ʷ skamałʔaxʷsnixtił wa cuculit c snuyamław sSiʔaq̓ʷms, łułamktinił sʔaq̓ʷmnaw wa klkl c... Way sxlxliktnms ti ciccipii tx - ayawis kuks ti syuc, was ax̣̣ʷ puƛ̓aw wa smłk c ula anux̣um c. |
| 126 |
Ya tu ti slq̓s ti ciccipii t’ayx ala smłk c. Kamałx̣iłs snuyamłs tx, puƛ̓aw wa slax̣ wa smłk c. Kamałʔax̣̣ʷ cxʷis snuyamłs tx, ax̣̣ʷ tuu puƛ̓aw wa cxʷi wa smłk... K’amʔayliwas ti smsma t’ayx ał ti smsmas ti t’ixłala tx... Ti smixmix̣ax̣łs tx. Ti smixmix̣ax̣łs. |
| 127 |
Tix ti smixmix̣ax̣łs tx ti qiqti ti łalyaq̓ʷs ti ciccipii, ałʔays x ti smixmix̣̣ʷc. Wix ck "sooty fox̣ sparrow" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas ti ciccipii t’ayx. K’amʔayuułliwas tx x ti mixmix̣̣ʷc tx - muus kuks sʔix̣̣ʷamiis ala qla c. Ax̣kuks ałʔays sʔaxʷsans tx ał ti snuyamł. |
| 128 |
Ałʔay tuu ti ciccipii t’ayx x ti cuculit tx, sʔax̣̣ʷ walis awxʷa sutkams... Wa q̓ʷlas wa ałʔay wa ciccipii. Ayuc Captain Schooner sʔinixmawiix̣̣ʷ wa skʷactas ti ałʔay ti ciccipii - Smixmix̣uuł. Ałnapił spuƛ̓aw wa slax̣ wa ciccipii, ałʔay x ti smixmix̣̣ʷc tx, ala amł c. |
| 129 |
Ałʔayuułliwanaw c x tx, ax̣kuks ałʔays ti syutaw c. Nucutikc swixs wa skʷacta ac - smixmix̣uuł - wa ya wa skʷacta ala ałʔay wa ciccipii. Ałʔayuułs ti smixmix̣uuł x ti smixmix̣̣ʷc tx... Siq̓ʷyuusł. Siq̓ʷyuusł-tutim wa axʷł wa qiqti wa cicciipi, ałʔay x tu ałqułuus t’ayx. |
| 130 |
Sk’xułiix̣̣ʷaw, sk’xapsmaw tuu. Ax̣̣ʷmas ix̣̣ʷamaw wa siq̓ʷyuus c, ałitimutaw ala kułulmxił c sutkams, aynak̓ʷtuu sʔamłams. Ałʔaystu x tu kʷaʔyalaq̓s sʔanucmis-mas wa umactus wa ałqawim wa snknixs c. łk̓ʷaw wa imlaakʷł c ala xnaʔs c... Wa qiqpinaw c. |
| 131 |
Tutunucq̓aw wa siq̓ʷyuusł c ala stn c - wix c wa imantanaw c, wa umactus wa q̓panaw c snuʔusqnamkit k̓ʷ c. Cqʷit k̓ʷ sʔusqnamkit wa q̓panaw c - wa siq̓ʷyuusłuł c - ssqyulxs... Nulumuuci. Tix ti nulumuuci ti nuyamł ti cicciipi tx ał ti ałqułuus t’ayx. |
| 132 |
Wa skʷactas. Kamał-siq̓ʷixʷ wa st’winlic̓ ał ti stn, cutił ska lumnu. Kamał aytuxʷ ti cucanu tx, cutił snulumuucayxnu. Ayuc Harlan Smith stixs ti nulumuuci ti ałʔayucmim xa s"water wren". Samwiis smaw ti ałʔayucmim ti ciccipii - tanʔapsułs ał xhiapas. |
| 133 |
Litux̣uusayx tx ala asans ti cucas. Tmsmaw ti ałʔayus ti cicciipi sʔałitimuc ala awxʷa sʔamłams, aystuu sutkams - tixs tx ti ałʔayucmim xa s"red-breasted nuthatxh"... Ti sʔałʔays ala c̓ktas. Kalaaq̓ʷsmim tx ala xłslalimckak wa stntn c. Ix̣q̓maylayx tx ala qnkanks wa słip’naakt c. |
| 134 |
Ciix̣as wa umactus ti imantas ala x̣amlx wa stn c, ala ikłi ala kułulmx c. At’uułis ti numuctas xa snanik. Nuʔusqnamkit wa 5-6 wa q̓pa c. Anukaliktmaxʷiłams sʔasimlc ci xnaasł cx ula ska nicmaw wa qiqipi c... Wa ax̣̣ʷ ałk’yukim wa cicipii. Tix ma t’ayx ti qʷlilxʔana tx. |
| 135 |
Alac̓iitumułt wa łik̓ʷlxaax̣tał c xa axʷł wa ciccipii. Ałʔays kuks ala maƛ̓ap c sʔax̣̣ʷ luc̓n ałnapił skals ti ciccipii spaax̣im x ti kal ti skʷacta. Wix wa skʷacta ac wa cay wa cicipiił wa skʷactał c, kamałʔax̣̣ʷ ałnapił swals spaax̣im. |
| 136 |
Ti qʷlilxʔana tx. Tmcaacii wa sʔałnapliwatił ał ti ciccipii t’ayx. Ałnapił tuu scuc Franz Boas smiins "qʷlilx" wa "dark green". Amaʔick stixs ti "Northern Shoveler" ti ałʔayucmim ti ciccipii, amaʔick ka ax̣̣ʷs. Ax̣̣ʷ slax̣aw c ał Nux̣alk... Ti sklkllci tx. |
| 137 |
Wix ic̓ik si nucutikc stixs ck ti "Greater Scaup" ti sklkllci-tum ti ciccipii tx. Ałinaw c ał Nux̣alk sutkams... Ti sulutłh ti skʷlatn tx. Amaʔick sskʷatn-tum ti nax̣nx̣liwa ti cicipii t’ayx. Ałnapił stixs ti "ptarmigan" ti skʷlatn tx. Amaʔick tuu spaax̣im k̓ʷ ti Smuxʷmukʷiix̣̣ʷ tx xa sSkʷlatn. |
| 138 |
Cuc Captain Schooner sʔasmusiix̣̣ʷ wa ałʔay wa skʷacta c - skʷlatn, skʷlaatn, n skʷlaltnm. Ayuc kuks MxIlwraith sʔałʔays ti skʷlatn x ti nax̣nx̣ tx... Ti supsmiluksakm tx. Ałnapił scicipiis ti supsmiluksakm tx. Nucutikił sʔałitimuc tx ał Nux̣alk. Amaʔick swixs "su-PSXM-alstucakm" wa sʔałʔayucmił wa skʷacta ac. |
| 139 |
Kamał-PSXM-nu, kał-ciccipiinu x ti nusx̣yaak tx ka nƛ̓s. Amaʔick stixs ti spusxmiluksakm ti sʔałʔay ti ciccipii... Ti sixsaax̣̣ʷanmx tx. Ałnapił sciccipiis ti sixsaax̣̣ʷanmx tx. Alac̓itmułs wa skʷactas tx sʔałitimutaw c ala saax̣̣ʷan c... Ti ałwaltinicaw tx. |
| 140 |
Cuc Captain Schooner sʔałʔays ti ciccipii t’ayx xi ałwalim x ti kʷtmc tx. Nuyamł ck tx ciccipiis... Ut’pi. Ti imlaakʷł ti ut’pi. Tix ti ut’pi ti k’xixʷ ti cicipii tx ał ti ałqułuus t’ayx. Asimltaw ał Nux̣alk. Qiqtinaw ał ti nax̣nx̣ tx. Wix ck "Green winged Teal" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas tx. |
| 141 |
Puƛ̓aynixtim c xa puc̓tn... Knixaynixtim ac... Ti nax̣nx̣i - ałʔayucmim k̓ʷ xa sʔUt’pi ala maƛ̓ap c. Ayucmit kʷtuu wa axʷł c swixs ut’pi wa skactas ti "Amerixan Wigeon". Alac̓iitumułt kʷtuu swixs nax̣nx̣i wa skʷactas ti ałʔayucmim ti cicipii tx. |
| 142 |
łk̓ʷs ti nax̣nx̣i tx ala ut’pi c... Kʷaʔyalaqs. Tix ti kʷaʔyalaqs ti qiqti ti ciccipii, ti ałi tx ał ti ałqułuus t’ayx. Ax̣̣ʷ walis Nux̣alk sutkams. Slax̣aw ac ala awxʷa. Ulx̣ tx - yanixis ska ałps ala k’maałtim wa nmnmk’ c. Ustxʷakʷ ala maƛ̓ap ula sułuks. |
| 143 |
Ti sʔałʔayuułliwas tx. Kʷaʔyalaqsaq̓ʷs ti ciccipii t’ayx - sk’xułiix̣̣ʷs kuks. Ałʔays ti słk̓ʷaw tx x ti t’ixłala... Ti sʔałʔays tx ala c̓ktas. Ałps tx ala mamis c, wa cakʷliwa c, wa nut’x̣tiitk c, wa nmnmk’ii c, n wa cicciipi c. Ałpsaw tuu xa qʷalas, n wa qiqti wa papink. |
| 144 |
Kalaq̓ʷsmtim c ala xłslalimsckak wa asikaax̣ c. Ałʔaynaw x ti Astas tx sq̓awit wa axʷł wa snknixaw c ula sʔanaykmit. Yanixit ska aytut ti imantanaw c ał ti xłqʷals ti stn. Mtiis ci xnaasł cx ala 2-6 wa q̓panaw c. Anukaliktiiłams smtiis cx ał tx̣̣ʷ, ałpstum k̓ʷ x ti imlaakʷł tx. |
| 145 |
Wa słk’mstas c. Kamał-k’xct x ti kʷaʔyalaqs - ala alac̓iitutis wa axʷł wa asikaax̣ł wa nmnmk’ c stakannu ula suʔulmxaw c. Axʷsannaw tuu ał ti sʔanusq̓x̣uuc tx... Ti asank ti titq̓uułta tx. Qalx̣alułmtułap uł ti itNux̣alkmxł ti Wiki-ałquł tx. Wałʔiks? |
| 146 |
Ałnapił tu sʔaxʷsalxtimutnu ala skłk’mstał c. Amaʔick sʔaxʷsalxtimutnu ał Axʷsalxta, axʷsalxtimutnu ma ał Bella xoola Elementary, axʷsalxtimutnu ma ala sułnu c ał Snx̣łh, ka ał q̓umk’uc. Aytu sʔays wa amatnu c, anaykił ska kalaq̓ʷsaynixixʷ mas ti anaykmixʷ tx siʔhelpnixct ala kstuxʷ. |
| 147 |
Wix ic̓ik si aytum ti ałʔay t’ayx, ti wikipediatum t’ayx. Kamał-axʷsalxtimutnu ala nmnmk’ c, anaykił ska punpuƛ̓nu k̓ʷ ula ac. Ałʔay tuu ti slq̓ił tx ka axʷsalxtimutnu ala ałkʷƛ̓ c ka wa stn c. Ala ax̣̣ʷ ayk’, ka ksnmaknu tuu ał c... Way, ka nuʔałlx̣̣ʷiknu, tmʔaytx̣̣ʷ! |
| 148 |
Ti imlaakʷł ti ixʔax̣̣ʷni. Tix ti ixʔax̣̣ʷni ti yayuuci tx ala cay wa ciccipii c. Ayucmim tuu xa sQuułalus, ałʔays sʔałqułayxs tx ał ti sqmas tx. Kalaq̓ʷsmim ti ciccipii t’ayx sʔamłams, aytum tuu ssutkams, wixs sʔax̣̣ʷ walis Nux̣alk. Kamał nuyamłs ti ixʔax̣̣ʷni, cuc "Ixʔax̣̣ʷnni-x̣̣ʷnni-x̣̣ʷnni". |
| 149 |
Ti sʔałʔayuułliwanaw c. Qʷlqʷlyułanks tx, was quułalusayx tx xa sk’x. Ax̣kuks ałʔays ci xnaʔs ci ixʔax̣̣ʷni cx squułalusayxs x tu sʔałʔays ti imlaakʷł tx. Ałʔays ti słk̓ʷaw x tu sʔałʔays ti t’ixłala... Ti sʔałʔaynaw ala c̓ktanaw c. Nuʔusqnamkit ula smusuł wa q̓pa. |
| 150 |
C̓klaktaax̣ams wa sunxʷ c puƛ̓s wa mus sʔmtiinaw ala q̓panaw c - sʔasimltaw c, ula snicmaw wa qiqipinaw c. Tx̣uux̣nkaław ula awxʷa ssutkams, k’xtim k̓ʷ ala apusł c, was ala staq̓aax̣liwa wa amat c. Unusyamł sciccipii ac... Wix wa ays ays wa cakʷliwa c wa snknixaw wa ixʔax̣̣ʷni c sʔamłams. |
| 151 |
Kał-cakʷliwanaw scicipiinaw ac. Ałpsaw tuu xa q̓ʷlas wa ałʔay - wa mamis c, wa slt’liisł c. Ax̣kuks ałʔays wa snknixaw ssutkams - ałpsaw kuks xa snut’x̣tiitk, n wa aysʔays wa sqaluc c. Ałpsaw tuu ala ax̣̣ʷ knixaynixił wa sqaluc c - wa c̓x̣̣ʷatwala c n wa sk̓ʷanik’s c. |
| 152 |
Wa smsmał c ał c. Ci xnaʔs ci ixʔax̣̣ʷni - ax̣kuks ałʔays cx squułalusayx x tu sʔałʔays ti imlaakʷł tx. Smsmayamktułt tu łk̓ʷlxamł tx̣̣ʷ sqʷlxułcutakʷ wa cay wa nmnmk’ c sika anuscayanmaw uł ti ixʔax̣̣ʷni tx. Ałʔayskʷ tx̣̣ʷ ał tu ayk’ tx̣̣ʷ, sk̓ʷałtnim wa sunxʷił ac. |
| 153 |
Tx̣uux̣nkałakʷ tu yaki tx̣̣ʷ wixłta sasmtaw tx̣̣ʷ, ikłlxiitimutakʷ tuu tu p’wi tx̣̣ʷ uł tx snuyamłs. Wix ic̓ik siʔaynaw tu amatalaax̣tił tx̣̣ʷ swnc̓łtawk̓ʷ - aq̓smnawk’w, ka kałp’winaw k̓ʷ – kamał-ƛ̓apucaw wa ixʔax̣̣ʷni c snuyamław sʔaʔmłanmis... Wix ac wa q̓ʷlas wa alac̓ii ał ti ixʔax̣̣ʷni tx:. |
| 154 |
Qʷax̣̣ʷ n ixʔax̣̣ʷni (smsma). K’aqas. Ti k’aqas tx. Wix wa k’aqas c wa sk’xliic wa ciccipii c. X̣ił tu sk’xaynixtim c ał Nux̣alk - ala kp wa sunxʷ c. Qiqtinaw c ał ti q̓ʷlas ti sk’xliic ti ciccipii - ti qʷax̣̣ʷ tx... Wa sininicaw c. Aytu sʔays wa snknixs ti k’aqas - ƛ̓apamkis wa qiqti wa nmnmk’ c, wa smłk c. |
| 155 |
Ałpsaw tuu c ala cay wa atma wa c̓kta - wa smłk c, wa atma wa nmnmk’. Anusyamit kʷtuu wa sqaluc c n wa snut’x̣tiitk. Yanixit c ska ałitimutaw ala umactus wa sʔaył c... Ałʔaynaw ala c̓ktanaw c. Slax̣micutaw wa k’aqas c, tanapsuław wa amatalaax̣t c n wa kukʷpi c n wa kikya c n wa cay wa qiqipinaw c. |
| 156 |
Asimltaw c siqyulxs. C̓x̣mayxs sʔaxʷsannaw wa k’aqas c. Yustamkim kʷ wa sq̓łkʷaak. Tamʔimantanaw c xa stntnii. Wix wa stn c wa umactus wa imantanaw c... Ala smsmał c. Smsmayamktim wa k’aqas c - cucutił k̓ʷ swixs wa k’aqas c wa xnasaax̣tas ti qʷax̣̣ʷ. |
| 157 |
Ix̣ix̣i. Ti ix̣ix̣i ala qla. Tix ti cicipii ał ti ałqułuus t’ayx ti ix̣ix̣i. Ałʔayliwas x ti X̣ax̣aq̓ tx, c̓x̣̣ʷliic kuks. Tutuʔimantanaw c ala kułulmx c. Aynaw ala tx̣aq̓ʷł c. Tx̣uułiiłams sʔix̣̣ʷamaw wa ix̣ix̣i, sʔayałtimutaw ala mntanaw c wixłta amataw ala tx̣aq̓ʷł c ula amataw c ala ac̓aax̣ł c. |
| 158 |
Qʷlxułcutaw ala mntanaw c. Knixaynixtim ac xa ƛ̓msta - aytutim tuu c xa c̓x̣̣ʷliic wa acaya ala tx̣aq̓ʷł c... Nucackʷlqsnk. Tix ti nucackʷlqsnk ti ałk’xixʷ ti nmnmk’ tx ał ti ałqułuus t’ayx. Wix "Brown Rat" ka "Norwegian Rat" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas tx. |
| 159 |
Ałʔays x ti sʔixk̓ʷxʷ tx, wayxł spuƛ̓tutim ac ula awxʷa ala łk̓ʷaał wa łalas c wixłta kułulmxaw wa q̓umsxiwa c. Txamatłhaław ał cayna. C̓ixʷlx̣slanxʷams wixłta stakanaw wa nucackʷlqsnk c uł Nux̣alk. Puƛ̓tutim ck ala łalasaw wa q̓umsxiwa c. |
| 160 |
Q̓awłtaqs. Q̓awłtaqs-tum ti cicipii ał ti ałqułuus t’ayx. Cakʷapsms tx - ula s 5 wa inch c. Ax̣̣ʷ knixaynixim ti cicipii t’ayx. Ałʔayliwas ti q̓awłtaqs x ti yayaatni. łk̓ʷs kuks tx ał tx... Kamałnuyamłs ti q̓awłtaqs, ax̣̣ʷ ka asuk’mtinił. Kamałcusms was nuyamłs tx̣, ax̣̣ʷ ka suk’mtinił kaynuxs. |
| 161 |
Wix ic̓ik sipaax̣im tx xa sSk̓ʷasmana, ałʔaytus ti suk’ tx sk̓ʷasmtimuc. Cix Iris Siwallaxe (Nunanta) ci sipaax̣im xa skʷacta ac - Sk̓ʷasmana... Q̓ʷlitq. Tix ti q̓ʷlitq tx ti c̓x̣uułliwa ti ciccipii ał ti ałqułuus t’ayx. Sulutł tx scicipiis – kałsmłkaw wa cay wa q̓ʷlitq. |
| 162 |
Knixit wa kalaałmit wa snknix. Anusyamit wa smłk c, wa qacx̣, wa k’inaxʷ c n wa ałʔay x ti c̓ikʷa tx... Ti q̓ʷlitq tx. Ci kitiwiik-lit ci q̓ʷlitq n wa lq̓ʷlitqis cx... Ti qʷlqʷliitqi tx - ti qiqti tx ala q̓ʷlitq c. Tix ck ti cicipii t’ayx ti q̓ʷlitq tx. |
| 163 |
C̓x̣̣ʷ wa spux̣ułanks tx, ałʔays tuu wa spux̣ułiix̣̣ʷs tx. C̓us kuks wa spux̣ułiks tx. Ax̣̣ʷ sk’xs wa spux̣lx̣snks tx. Ax̣tuu sk’xs wa kułlx̣s wa k̓ʷpwałc tx. Ałi łuu ka mukʷ ał ti qʷlqʷlilx̣s ti maax̣sas tx. Tix ma ti cicipii t’ayx ti "x̣ilx"-tum ti q̓ʷlitq, qułayx x tu Franz Boas. |
| 164 |
Wix "Glaucous-winged gull" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas ti ciccipii t’ayx. Ax̣̣ʷ mas waltułs ti q̓ʷlitq t’ayx, ałis xac sutkams was amłams. Tamʔimantas tx ala qnklst c... Ti muxʷmukʷlx̣s ti qʷlqʷliitqi tx. łk̓ʷs ti q̓ʷlitq t’ayx ala cay wa q̓ʷlitq c. Paax̣im kʷ xa sqʷlqʷliitqi. |
| 165 |
Ax̣̣ʷ ałnapic sipaax̣im x tx̣̣ʷ, ałʔays tx słk̓ʷs tx. K’xaynixim tuu ka mukʷ ał ti maax̣sas tx – ax̣kuks quułlx̣sayxs tx xa sk’x, ałʔays tx x tu smatmxuks. Amaʔick stixs ti q̓ʷlitq t’ayx ti "mux̣mukʷalkʷs"-tum tx, wa skʷacta c, ałqułim x Boas. Wix ck "muxʷmukʷlx̣s" wa sʔałʔayucmił wa skʷacta ac. |
| 166 |
Muxʷmukʷlx̣s-tuu wa ałʔayucmtim wa "glaucous-winged" wa q̓ʷlitq tx... Ax̣̣ʷ iix̣̣ʷamiis ti q̓ʷlitq t’ayx ala kułuuc wa sulut c. Ałitimuc tx ał Nux̣alk sutkams. Mulms ula smłk c, ƛ̓anƛ̓aps tx ala ka suł c, ixyaasnms xa kanusyam wa sʔaył – ƛ̓aps tuu tx ula umactuł wa sʔayłił c. |
| 167 |
Wix "Herring Gull" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas ti qʷlitq t’ayx... Ti kitiwiik-lit ti q̓ʷlitq tx. Kitiwiik-lit ti smaw ti ałʔay ti q̓ʷlitq. Qʷlxułcutaw stanapsuław ala amataw c ala ikłii c ala sulut c. Sak’ayałtimutaw k̓ʷ uux̣nk ula qla c skasmłkaw c. |
| 168 |
C̓x̣ułanks tx, c̓uułiks was c̓u wa spux̣ucaks tx. Sk’x ti spux̣lx̣snks tx – sk’xlx̣sakstuu tx – sk’xs ala kułlx̣s wa k̓ʷpwałc tx. Sk’xaław tuu. Ałitimutaw ał Nux̣alk ssutkams. Wixs "kittiwake" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas ti q̓ʷlitq t’ayx... Ti lq̓ʷliitqi tx. |
| 169 |
Qʷlqʷlis ti maax̣sas ti qiqti ti q̓ʷlitq t’ayx. Qiqtis tx ala q̓ʷlas wa ałʔay wa q̓ʷlitq c. C̓u wa spux̣ułikaw c. C̓x̣̣ʷ kuks wa spux̣ułankaw c. Ałitimutaw c ala nusƛ̓xʷ c, wa cał c, n wa anux̣um c. Ayaław c ula sulut c sutkams. Ałitimut mas tx ał Nux̣alk. |
| 170 |
Qʷlqʷli tuu wa maax̣sanaw c. Wixs "Mew-gull" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas ti q̓ʷlitq t’ayx... Ti "k’mlx̣s" ti q̓ʷlitq. Ays ti q̓ʷlitq t’ayx, sʔkalaałmim tx ala apsuł c. Kalaałmim tuu tx ala umactus wa sʔayłił c. K’xaynixixʷ ka sk’x ala kułlx̣s wa spux̣lx̣snks tx. |
| 171 |
K’xixʷ tuu squułlx̣sayxs tx xa sk’x ał ti maax̣sas tx. Ałʔays sʔask’mlx̣ss tx. łk̓ʷs ti ał ti kitiwiik-lit tx. Wixs "Ring-billed" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas ti q̓ʷlitq t’ayx... Ti nusk’xikułaq̓ʷs ti "k’mlx̣s" tx. Kalaałmim tuu ti łk̓ʷ ti q̓ʷlitq, ałʔayuułliwas x ti k’mlx̣s tx. |
| 172 |
Smaw ti sq̓ʷlass tx – nusk’xikułaq̓ʷs tx. Wixs "xalifornia gull" wa itc̓x̣łiix̣̣ʷ wa skʷactas tx. K’amʔayliwas tuu ti sininics ti nusk’xikułaq̓ʷs t’ayx x ti sininic ti suux̣is tx, ti "k’mlx̣s" tx. Ax̣̣ʷ slax̣aw wa ałʔay wa q̓ʷlitq ał Nux̣alk... Qʷaqʷawks. Tix ti qʷaqʷawks ti ałk’xixʷ ti ciccipii ał ti ałqułuus t’ayx. |
| 173 |
Mukʷaq̓ʷsliwas wa spux̣ułikaw c - c̓x̣̣ʷs wa spux̣ułankaw c - litux̣uułankaw c xa sk’x. Kʷmuułlaliwanaw c. Kalaałmtim c ala xłpus wa stntnii c. Yanixit ska c̓ktatimutaw ala xłspus wa asikaax̣ c. Numawiitimuc tx... Ci xnaasł ci qʷaqʷawks. Wa skʷactas. |
| 174 |
Cuc Franz Boas swixs qʷaqʷawks wa skʷactas ti "partridge" (ti ax̣̣ʷ kalaałmim ti cicipii ala awxʷa). Yustamkim wa skʷacta ac ał tu ayk’ tx̣̣ʷ ala awxʷa - ałʔaytum spaax̣im ti ałʔayucmim tx xa s"Ruffed Grouse" ał ti sunxʷt... Ti sʔałʔays tx ala c̓ktas. |
| 175 |
Iiʔax̣̣ʷ aymis skalaaq̓ʷsmtim wa qʷaqʷawk c ala kułulmx c. Yanixit wa asikaax̣, maliix̣̣ʷayx xa naxnaax̣̣ʷmłp c. Ałpsaw ac xa spus, xa sqaluc, xa snut’x̣tiitk n wa cakʷliwa. Ayuc tuu Nater n Ross Saunders swixs smixmix̣̣ʷc wa skʷactas ti "thrush"tum ti ciccipii. |
| 176 |
Cuc tuu David Moody stixs ti smixmix̣ax̣łs ti "qiqti ti łalyaq̓ʷs ti "thrush"". Ayucaw wa łk̓ʷlxamł c - Captain Schooner - sk’amʔayliwas ti mixmix̣̣ʷc x ti cuculit tx. Ayuc-tuu Captain Schooner kamałk’xis ti ałqułuus ti "song sparrow" stixs ti "lis-lis-lis-mackin-lit tx" - was sk’amʔayliwas tx ał ti mixmix̣̣ʷc tx. |
| 177 |
Smsmayuustułs Captain Schooner stixs ti mixmix̣̣ʷ c, ti lis-lis-mackin-lit tx, ał ti smsmas ti ciccipii snuyamłs sipuƛ̓aw wa smłk c ula anux̣um c. Alac̓itumułs tx sc̓ktas ał tu ayk’ tx̣̣ʷ spuƛ̓aw wa ƛ̓msta uł tu cuculit tx - alac̓itut sʔax̣̣ʷ yanixit ałʔays snuyamłs - sʔax̣̣ʷ mas ayawis ti syuc. |
| 178 |
Wix wa cakʷliwa c (wa nuq̓iłaax̣ta, wa qiku c, wa mamis, wa haʔu) n wa nut’x̣tiitks wa slalimckak c wa sininics ti ciccipii t’ayx. Amaʔick swixs tuu "skʷlatn" wa skʷactanaw wa muxʷmukʷiix̣̣ʷ wa ciccipii - łnus kuks wa ax̣̣ʷ x̣ił wa kalaaq̓ʷsmtim wa nax̣nx̣liwa wa cicipii - ti "xanvasbaxk" tx n ti "Redhead" tx. |
Комментарии